1
دانشجوی دکترای روابط بینالملل واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد
2
استادیار روابط بین الملل هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
بحران اوکراین از مهمترین بحرانهای پس از جنگ جهانی دوم در اروپا است که محل نزاع قدرتهای بزرگ و منطقهای شده است. ترکیه بهعنوان یکی از قدرتهای منطقهای در خاورمیانه و پیوستگی ژئوپلیتیکی به کانون نزاع به دنبال ایفای نقش استراتژیک در این بحران است. این پژوهش با کاربست روش کیفی مبتنی بر تحلیل توصیفی و از منظرواقعگرایی نوکلاسیک در پی پاسخ به این سؤال است که سیاست خارجی ترکیه در قبال جنگ اوکراین تحت تأثیر چه متغیرهایی شکلگرفته است؟ فرضیه پژوهش این است که سیاست ترکیه در قبال بحران اوکراین، سیاستی متوازن و منفعت محور است که بر مبنای متغیرهای داخلی (حزب عدالت و توسعه، فرهنگ استراتژیک، نوعثمانگرایی، هویت شرقی، ارزشهای غربی) و متغیرهای خارجی(عضویت در ناتو، اتحادیه اروپا، روابط با ایالات متحده، ژئوپلیتیک متفاوت) شکل گرفته و بر همین اساس ترکیه ضمن ایفای نقش میانجیگر بین دو طرف نزاع، حمایت نظامی- امنیتی از اوکراین با توجه به عضویت در ناتو، روابط گسترده با روسیه و عدم تحریم این کشور را در دستورکار قرار داده است. بنابراین ترکیه بهعنوان یکی از بازیگران مهم خاورمیانه، بحران اوکراین را فرصتی مناسب برای ایفای نقش بیشتر در اروپا، عضویت در اتحادیه اروپا، همکاری بیشتر با روسیه و ایفای نقش متوازنکننده در بحران میبیند.
میرزاده، حمیرا (1396) تئوریهای روابط بینالملل، تهران، نشر سمت
اکبری، نورالدین(1396) فرازوفرود اسلامگرایان در ترکیه،تهران، نشر مخاطب
رنجبر محمدی، مصطفی (1395) «سیاست خارجی ترکیه در تحولات بیداری اسلامی بر مبنای واقعگرایی»، فصلنامه حبل المتین، شماره 15، 105-118
عسگریان، محسن و همکاران(2018) «واگرایی ژئوپلیتیک در اتحادیه کشورهای عرب از دیدگاه نئورئالیستی»، مطالعات اجتماعی سیاسی، جهان، شماره دوم، 321-351
سالاروند، معصومه و همکاران(1398) «نگرشی بر چالش های ژئوپلیتیکی های تر کیه در قبال شیعیان منطقه )در دوران حزب عدالت و توسعه(»، مجله سیاست و روابط بین الملل،شماره 6، 114-135
روحی، محبوبه و شفیعی، نوذر( 1394) «تجزیه و تحلیل روابط روسیه و ترکیه بر اساس تئوری لیبرالیسم( 2002-2014)»، فصلنامه تحقیقات سیاسی بینالمللی دانشگاه آزاد اسالمی واحد شهرضا، شماره 25، 25-46
عسگریان، عباسقلی و تجری، سعید(1396) «تاثیر بحران سوریه بر روابط روسیه و ترکیه در منطقه قفقاز»، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 97، 139-173
علی امیدی، و فاطمه رضایی، «عثمانی گرایی جدید در سیاست خارجی ترکیه: شاخص ها و پیامدهای آن در خاورمیانه»، روابط خارجی، 3، no. 11، pp. 231–267، 1390، [Online]. Available: https://sid.ir/paper/166964/fa
کرمی، جهانگیر، و نجفی، زینب. (1390). «همکاری های روسیه و ترکیه: هدف ها, گستره و چشم اندازها». مطالعات اوراسیای مرکزی، 4(9)، 59-78.
گلمحمدی، ولی(1400) «تحول در فرهنگ راهبرد ی و دکترین امنیت ملی ترکیه؛ چرخش یا توازن در سیاست خارجی؟»، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره دوم، 73-104
اطهری، سیداسداله، بهمن، شعیب، و علی پور، محمدرضا. (1391). «نقش انرژی در توسعه روابط روسیه و ترکیه». مطالعات اوراسیای مرکزی، 5(11)، 1-20.
Heydarian Pashakhanlou, Arash (2009) Comparing and Contrasting Classical Realism and Neorealism, E-International Relations, 1-7
Cheterian, Vicken (2023) Friend and Foe: Russia–Turkey relations before and after the war in Ukraine, Small Wars & Insurgencies, 1-24. https://doi.org/10.1080/09592318.2023.2185443
Kubicek Paul (2022) Contrasting theoretical approaches to Turkish foreign policy,
Ruslan, Suleymanov(2023) Trouble in Paradise? New Disputes Cloud Russia-Turkey Relations, arnegie Endowment for International Peace, https://carnegieendowment.org/politika/90215