فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

مقایسه تطبیقی همگرایی در اتحادیه اروپایی و خاور میانه با نگاهی بر سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری ، گروه حقوق و روابط بین الملل - دانشکده حقوق، الهیات و علو م سیاسی ، واحد علوم تحقیقات تهران
چکیده
تاریخ اروپا و فرایند وحدت این قاره طی دهه ­های اخیر، نشان داده است هرگاه نخبگان سیاسی، تجارب مثبت و منفی را چراغ راه آینده قرار داده و زمینه کاستن از اختلافات و تاکید بر اشتراکات را مهیا سازند، با سرعت بیشتری به اهداف و آرمان ­های خود به صورت جمعی دست می­ یابند. از آن­جا که بهره ­گیری از مدل­ های موفق و الهام گرفتن از عقل و استدلال، می ­تواند کمکی برای دیگر کشورها در مناطق مختلف جغرافیایی باشد تا شاید با استفاده از تجربه اتحّادیه اروپایی به­عنوان الگوی شایسته در هم­گرایی، زمینه تقویت صلح و ثبات در منطقه خود را فراهم آورند؛این مقاله با به­ کارگیری روش کیفی مبتنی بر مطالعه مقایسه ­ای درصدد بررسی علمی دلایل موفقیت کشورهای اروپایی در پی­ ریزی اتحّاد منطقه ­ای و هم­زمان دلایل ناکامی کشورهای خاورمیانه در تبدیل اختلافات به زمینه های همکاری و پایه­گذاری نوعی هم­گرایی منطقه ­ای می باشد. سؤال اصلی این پژوهش این است که آیا مدل هم­گرایی در اروپا می ­تواند به­ عنوان یک الگوی موفق در خاورمیانه مورد اقتباس قرار گیرد؟ فرضیه­ پژوهش حاضر این است که مدل هم­گرایی در اروپا به دلایل متعدد در حال حاضر در خاورمیانه قابل اقتباس نمی ­باشد. مهم­ترین یافته پژوهش حاضر این است که دلیل عمده عدم امکان هم­گرایی منطقه ای در خاورمیانه، فقدان زیرساخت­های لازم فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جهت شکل­ گیری هم­گرایی منطقه ­ای مشابه اتحّادیه اروپا می باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  •  

    فهرست منابع:

    فارسی

    • احمدی، حمید، سیاست و حکومت در خاورمیانه ( غرب آسیا ) و شمال آفریقا، نشر نی ، 1400
    • احمدی، حمید ، ثبات سیاسی ، دمکراسی و جامعه مدنی در جوامع ناهمگون، مجله خاورمیانه، 1376
    • احمدی، حمید ، خاورمیانه و نظام بین الملل پس از جنگ سرد، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دوره 39 ، شماره 3، پاییز 1388
    • اعطایی، فرهاد، سردشتی، فهیمه، همگرایی میان کشورهای عضو اتحادیۀ عرب، مجله مطالعات خاورمیانه، شماره 61، تابستان 1389
    • البوطی، محمد سعید رمضان، سلفیه بدعت یا مذهب ، ترجمه حسین صابری، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ سوم 1387
    • برزگر، کیهان ، اهمیت تاریخ و تئوری در پژوهش های روابط بین الملل، فصلنامه علمی سیاست جهانی، دوره نهم، شماره دوم، تابستان 1399
    • خالوزاده ، سعید ، اتحادیه اروپایی ، انتشارات سمت ، تهران 1400
    • دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال ، نظریه ها و فرانظریه ها در روابط بین الملل، نشر مخاطب، 1394
    • رضوانی، علی اصغر، سلسله مباحث وهابیّت، انتشارات حمکران، چاپ ششم 1395
    • شیرغلامی، خلیل، سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران مبانی اقتصادی، فصلنامه سیاست خارجی، سال 35 ، شماره 3، پاییز 1400 ، صص 64-49
    • عابدینی، ابوالفضل، عهدنامه زهاب، دانشنامه جهان اسلام، جلد 21 ، سال چاپ 1395
    • فرجی، مهدی، جستارهایی پیرامون پیمان سعد آباد و عوامل پیدایش آن، پژوهشنامه خراسان بزرگ، تابستان 1392، شماره 11
    • مالکی، محمد، دانشنامه جهان اسلام ، جلد 27
    • مولانا، حمید، اسلام و بحران های جهان معاصر|، انتشارات علمی و فرهنگی ، چاپ سوم 1392
    • مضاوی، بنت طلال بن محمد الرشید، پایگاه تخصصی وهابیت پژوهی، 11/8/1398https://www.alwahabiyah.com/fa/mostabserview/13475/%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%88%DB%8C-D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF/#_ftn12
    • نخی، نسرین، مجله رشد آموزش، شماره 47، تابستان 1391

    انگلیسی

    • Brunner, Reiner, Islamic Ecumenism in the 20th Century, Brill, Leiden- Boston, 2004, Volume 91
    • Economist, T. (2023). The Gulf’s boundless ambition to change the world. The Economist.
    • Eichner, I. (2023, 07 16). Retrieved from ynetnews: https://www.ynetnews.com/article/r1qvgpwqn#autoplay
    • Krause Diano, Svensson Isak, Larsson Gorran, Why is there so little Shia-Sunni Dialogue? Understanding the Deficit of Intra-Muslim Dialogue and Interreligious Peace-making, Uppsala University, Sweden 2019
    • Salman, M. B. (2023, September 23). (Foxnews, Interviewer)
    • Younger, J. (2023). The Middle East is Fast Bcoming A leader in Freelance Revolution. Forbes.