1
نویسنده مسئول، پژوهشگر، گروه کشمکش و همکاری در خاورمیانه مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه، تهران، ایران
2
دانشیار گروه مطالعات منطقه ای آسیای مرکزی و قفقاز در موسسه آموزش عالی بیمه اکو، دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
یکیاز ابزارهای نوین و کارآمد دولتها برای کنش در فضای بینالمللی و دستیابی به موقعیت بهتر در اقتصاد جهانی، دیپلماسی اقتصادی است. دیپلماسی اقتصادی زمینه تنشزدایی در روابط سیاسی را فراهم میآورد. با روی کار آمدن حزب بهاراتیا جاناتا موسوم به بی.جی. پی در هندوستان از سال ۲۰۱۴ هند و عمان کوشش در ارتقا روابط داشتهاند. روابط دو کشور دارای پیشینه تاریخی و ابعاد گوناگونی همچون اقتصادی، سیاسی، فنی، نظامی و... است. هندوستان با درپیشگرفتن سیاست خارجی توسعهگرا، کوشش در ارتقا وزن ژئوپلیتیک خود دارد که این مهم را با ابزاری هم چون صادرات توان فنی و مهندسی و واردات انرژی دنبال میکند. پرسش اصلی مقاله این است که راهبرد و اهداف دیپلماسی اقتصادی هند در چیست؟ یافته های پژوهش با کاربست روش تحقیق کیفی مبتنی بر رویکرد توصیفی - تحلیلی نشان میدهد که با روی کار آمدن دولت مودی در هند، سیاستگذاران این کشور، با اولویت قراردادن توسعه اقتصادی و با درپیشگرفتن دیپلماسی اقتصادی در صدد رفع نیازهای انرژی، جذب سرمایهگذاری و صادرات توان فنی، مهندسی و دفاعی خود میباشند و ازاینرو، یک مشارکت استراتژیک با عمان ترسیم کرده اند.
بیوک، محسن، اکرمی نیا، محمد (بهار ۱۴۰۰) «تبیین نقش عوامل ژئوپلیتیکی در سیاست خارجی عمان» پژوهش های جغرافیای انسانی، دوره 53، شماره 1، 305-283
پوررمضان، پرهام (۱۴۰۱) «تحلیل تأثیرات توسعه کریدورهای ترانزیتی بر ارتقاء جایگاه دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی: کریدور جنوب به شمال)» مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل، دوره 5، شماره 2، 687-659
تیشه یار، ماندانا (1395) سیاست و جامعه در هندوستان، تهران: موسسه ابرار معاصر تهران
چاترجی، چالرز (۱۴۰۱) دیپلماسی اقتصادی و سیاستگذاری های خارجی، ترجمه پرهام پوررمضان و پرستش پوررمضان، تهران: اندیشکده روابط بین الملل.
حافظ نیا، محمدرضا (1396) اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، تهران: پاپلی.
حق شناس، محمد جواد (1393) دولت ملی در عصر جهانی شدن، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
دهقانی فیروزآبادی، جلال (1394) اصول و مبانی روابط بین الملل، تهران: سمت.
شریف کاظمی، کاظم (1400) عمان، تهران: مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امورخارجه.
قوام، عبدالعلی (1398) اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل، تهران: سمت.
کوهن، ساموئل برنارد (1389) ژئوپلیتیک نظام جهانی، ترجمه عباس کاردان، تهران: ابرار معاصر تهران.
مجتهدزاده، پیروز (1393) جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: سمت.
مشیرزاده، حمیرا (1396) تحول در نظریه های روابط بین الملل، تهران: سمت.
میرحیدر، دره و میرحبیبی، فاطمه سادات (1396) سیر اندیشه در جغرافیای سیاسی سنتی و مدرن، تهران: دانشگاه تهران.
انگلیسی:
Chaipala, A. (2021) “Energy Development Initiatives of India and Thailand under BIMSTEC: Progress and Dynamics”, WIMAYA, 2(01), 17–27. https://doi.org/10.33005/wimaya.v2i01.42
Khanna, S. & P. Moorthy (2017) “Analysing India’s Soft Power Functioning in the Twenty-first Century: Possibilities and Challenges”, India Quarterly, 73(3), 292–311. https://doi.org/10.1177/0974928417716224