فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

تاثیر هویت ملی بر سیاست خاورمیانه‌ای روسیه در تحولات عربی (با تاکید بر سوریه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل- دانشگاه آزاد تهران مرکزی
2 استادیار روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
چکیده
فدراسیون روسیه اگرچه با فروپاشی شوروی متولد و به‌زعم برخی نویسندگان دچار سرگشتگی هویتی شد اما می‌توان آن را دولتی قدیمی محسوب کرد که بر اساس برخی شاخص‌ها هویت آن از دوره تزارها تا امروز تداوم داشته است. «اقتدارگرایی» و «قدرت بزرگ» که همواره در تاریخ و هویت روسیه به چشم می‌خورد، نه ‌تنها از بعد فرهنگ و هنجاری آن بلکه از منظر سیاسی و تأثیر بر سیاست خارجی نقش قابل ملاحظه‌ای دارد. منطقه خاورمیانه که روس‌ها از دیرباز سابقه حضور در آن را دارند، با بروز تحولات عربی شاهد نقش‌آفرینی فعال روس‌ها شد، زیرا مؤلفه هویت بر سیاست خارجی مسکو در این منطقه تأثیرگذار بود. از این­رو، در پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که چگونه هویت ملی بر سیاست خاورمیانه‌ای روسیه در تحولات 2011 تأثیر گذاشته است؟ یافته‌ها حاکی از آن است که شاخص‌های هویت ملی روسیه مبتنی بر «اقتدارگرایی» و «قدرت بزرگ»، ذهنیت رهبران سیاسی این کشور در خصوص ادراک تهدید افراط‌گرایی و دیگر بازیگران خصوصاً غرب نسبت به خویش را در تحولات خاورمیانه شکل داده­اند و زمینه نقش‌آفرینی فعال این بازیگر را فراهم آوردند. هدف از پژوهش حاضر نیز بررسی سیاست خاورمیانه‌ای روسیه در یک دهه اخیر از منظر هویتی است تا بتواند منجر به شناخت سازه‌انگارانه سیاست خارجی این بازیگر شود. در این راستا، این پژوهش با استفاده از رویکرد تفسیری و بر مبنای مؤلفه هویت در نظریه سازه‌انگاری مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.
.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


·        منابع
منابع فارسی
-         آرم، آرمینا و برزگر، کیهان (1400)، "در جست‌وجوی هویت: نقش «خود» و «دیگری» در شکل‌گیری رفتار سیاست‌خارجی روسیه"، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی، دوره 14، شماره ، صص 49-27.
-         ترک لادانی، صفورا و مرادی، منصوره (1394)، "بررسی تطبیقی مؤلفه‌های فرهنگی هویتی موثر بر سیاست خارجی ج.ا.ایران و فرانسه با تاکید بر رویکرد نظری سازه‌انگاری"، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، دوره نخست، شماره 16، صص 165-135
-         داوطلب، محمدرضا، کاظمی زند، سید علی اصغر و ذاکریان، مهدی (1398)، "سیاست خارجی دونالد ترامپ نسبت به بحران سوریه و تهدیدات و فرصتهای آن برای جمهوری اسلامی ایران"، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال شانزدهم، شماره اول، صص 245-208. 
-         ساجدی، امیر (1396)، "سیاست خاورمیانه‌ای ترامپ؛ مطالعه موردی بحران سوریه وحمله موشکی آمریکا"، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، سال دهم، شماره 40، صص 92-69.
-         سند راهبرد امنیت ملی روسیه، 2000، وب‌سایت:
-         سند مفهومی سیاست خارجی روسیه، 1993، وب‌سایت:
-         سند مفهومی سیاست خارجی روسیه، 2008، وب‌سایت:
-         فرشادگهر، ناصر و دیگران (1396)، "واکاوی روابط روسیه و جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر بحران سوریه"، دوفصلنامه سیاست و روابط بین‌الملل، سال اول، شماره دوم. 
-         کرمی، جهانگیر و علیرضا نوری (1391). "روسیه، تحولات عربی و «چالش سیستمی» در خاورمیانه"، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 78 .
-         لینکلیتر، اندرو (1393)، نوواقع‌گرایی، نظریه انتقادی و مکتب برسازی. ترجمه علیرضا طیب، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
-         نوری، علیرضا (1389)، "چیستی اندیشه «قدرت بزرگ» در سیاست خارجی روسیه"، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 71،  صص 162-133
-         ونت، الکساندر (1384)، نظریه اجتماعی سیاست بین‌الملل، حمیرا مشیرزاده، تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه.
 
منابع لاتین
-          Baev, Pavel (2018) “From Chechnya to Syria: The Evolution of Russia’s Counter-Terrorist Policy”, ifri, No. 107. Website: https://www.ifri.org/en/publications/notes-de-lifri/russieneivisions/chechnya-syria-evolution-russias-counter-terrorist 
-          Gaub, Florence (2018), "Russia’s non-war on Daesh" in Russia’s return to the Middle, Chaillot Papers, Institute for Security Studies, European Union. 
-          Kaczmarski, Marcin (2011), “Russia’s Middle East policy after the Arab revolutions”, OSW, (Available at: 11/1/2022), Website: https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2011-07-26/russias-middle-east-policy-after-arab-revolutions
-         Klein, Margaret (2012), "Russia and the Arab Spring: Foreign and Domestic Policy Challenges”, SWP Comments, (Access on: 02/02/2012), Website: Russia and the Arab Spring - Stiftung Wissenschaft und Politik (swp-berlin.org)
-          Kolesnikov, Andrei (2016)," Do Russians Want War?" Carnegie Moscow Center, (Access on: 17/4/2022), Website: https://carnegieendowment.org/files/Article_Kolesnikov_2016_Eng-2.pdf
-          Levada Center (2015), "RUSSIAN PARTICIPATION IN THE SYRIAN MILITARY CONFLICT", (Access on: 17/4/2022), Website: https://www.levada.ru/en/2015/11/06/russian-participation-in-the-syrian-military-conflict/
-         Portas, Martina Álvarez (2020), “National identity and Foreign policy: a brief analysis of their connection in Russia”, (Available at: 11/1/2022), website: https://www.ieee.es/Galerias/fichero/docs_opinion/2020/DIEEEO25_2020MARALV_Rusia-ENG.pdf
-         Rabinovich, Itamar (2016), “The Russian-U.S. Relationship in the Middle East: A Five-Year Projection”, Carnegie Endowment for International Peace, (Access on: 4/23/2022), Website: The Russian-U.S. Relationship in the Middle East: A Five-Year Projection - Carnegie Endowment for International Peace
-          Russell, Martin (2021), “Russia's 2021 elections: Another step on the road to authoritarian rule”, Brussels, European Parliamentary Research Service. Available at: Russia's 2021 elections: Another step on the road to authoritarian rule - Think Tank (europa.eu) (Accessed on: 10/9/2021)
-          Stent, Angela (2016), “Putin's Power Play in Syria: How to Respond to Russia's Intervention”, Foreign Affairs, Vol. 95, No. 1, PP 106-113.
-         Trenin, Dmitri. (2016). "Russia in the Middle East: Moscow’s Objectives, Priorities, and Policy Drivers". Carnegie Endowment for International Peace, Available in: https://carnegieendowment.org/files/03-25-16_Trenin_Middle_East_Moscow_clean.pdf 
-          Uspenskij, Boris & Zhivov, Victor (2012), Tsar and God: Other Essays in Russian Cultural Semiotics, Boston, Academic Studies Press. Available at: https://www.jstor.org/stable/j.ctt1zxsjpf
-          Vignoles, Vivian (2017), Identity: Personal and Social, in book: Personality & Social Psychology, Deaux, Kay & Snyder, Mark, Oxford Handbook, 2nd Ed.
-          Zimmer, Ben (2011). "The Arab Spring Has Sprung", Word Routes, (Available at: 11/8/2022) Website: http://www.visualthesaurus.com/cm/wordroutes/the-arab-spring-has-sprung