فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

تاثیر همگرایی جمهوری آذربایجان و اسرائیل بر امنیت ملی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد دیپلماسی و سازمان‌های بین المللی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.
2 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران.
چکیده
فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، موجب حضور تدریجی رژیم اسرائیل در منطقه قفقاز، به‌ویژه جمهوری آذربایجان شده است. این کشور، با استقبال از برقراری روابط دیپلماتیک با رژیم اسرائیل، آن را به­عنوان دروازه ورود به غرب و ایالات متحده آمریکا قلمداد می‌نماید. این رژیم نیز تلاش دارد با نفوذ بیشتر در جمهوری آذربایجان، نگرانی‌های امنیتی خود را به جدار مرزهای ایران منتقل نموده و با استفاده از ایجاد پایگاه‌هایی در مرزهای ایران، آسیب‌پذیری این کشور را افزایش داده و به همان نسبت دغدغه‌های امنیتی خود را در قبال ایران کاهش دهد. در واقع، ماهیت روابط رژیم اسرائیل با جمهوری آذربایجان باید فراتر از دشمنی ایدئولوژیک و سیاسی با ایران و در جهت درک توازن قوا مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. مقاله درصدد پاسخ به این سؤال است که هم­گرایی جمهوری آذربایجان و رژیم اسرائیل چه تأثیری بر امنیت ملی ایران دارد؟ در همین راستا اطلاعات و داده‌ها با بهره‌گیری از مقالات، اسناد و منابع کتابخانه‌ای جمع‏آوری شده و با توصیف و تحلیل آنها با روش تحلیل تاریخی و استنباط منطقی این نتیجه حاصل شده است که هم­گرایی جمهوری آذربایجان و رژیم اسرائیل سبب افزایش نفوذ و حضور تل‌آویو در محیط پیرامونی امنیتی ایران شده و تهدیدات مختلف سیاسی، نظامی، امنیتی و ... را  در قالب ترویج فرهنگ غربی، تفکرات ضداسلامی، ضد شیعی و سکولار، جلوگیری از مشارکت ایران در تحولات کشورهای خاورمیانه و عدم مشروعیت نفوذ ایران در منطقه خلیج فارس علیه این کشور ایجاد کرده است.
 
 
.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


فهرست منابع
احمدی، حسین (1391)، «ضرورت برخورد عقلایی و توجه به اهرم فشار در روابط ایران با جمهوری آذربایجان»، قابل دسترس در:  www.isna.ir/vdcawenu.49yu15kk4html
امیراحمدیان، بهرام (1382)، «امنیت جمهوری آذربایجان و ناتو»، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، سال دوازدهم، شماره 42، صص 105-146.
ایفریم، عنبر (1387)، «خطوط برجسته تفکر استراتژیک نوین اسرائیل»، فصلنامه سیاست دفاعی، سال پنجم، شماره 2، صص 53-80.
پورحسن، ناصر (1387)، «مولفه‌های فرهنگ استراتژیک اسرائیل»، فصلنامه مطالعات فلسطین، شماره10، صص 18-30.
جعفرزاده، امید؛ آذین، احمد و جعفری‌نژاد، مسعود (1397)، «تهدیدات رژیم صهیونیستی و راهبردهای نرم افزاری جمهوری اسلامی ایران در مقابله با آن»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، دوره14، شماره 45، صص 121-99.
ساوه درودی، مصطفی؛ خزایی، هوشنگ و زمانی، سیدمجید (1393)، «بررسی پیامدهای روابط سیاسی رژیم صهیونیستی با کردستان عراق بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، مجله دانش امنیتی، شماره 3، صص 143-163.
ساژین، ولادیمیر (2021)، «اسرائیل آذربایجان را مسلح میکند؟ برای چه؟»، قابل دسترس در: www.https://spnfa.ir/amo/20210526/
ساجدی، امیر (1390)، «طرح پیرامونی و همکاری آذربایجان و اسرائیل»، فصلنامه علوم سیاسی، شماره16، صص 133-163.
سعادت قلی‌ پورآذر، علی (1393)، «بررسی نشانگاه‌های اطلاعاتی- امنیتی رژیم صهیونیستی در جمهوری آذربایجان و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال21، شماره 78، صص 149-175.
شفیعی، عباس؛ پوستین‌چی، زهره و قربانی شیخ‌نشین، ارسلان و خداوردی، حسن (1399)، «بررسی روابط سیاسی امنیتی جمهوری آذربایجان و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه جامعه شناسی ایران، دوره3، شماره3 (11)، صص 179-194.
حاجی‌یوسفی، امیرمحمد (1382)، ایران و رژیم صهیونیستی از همکاری تا منازعه، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).
حافظ‌‌نیا، محمدرضا (1398)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: نشر پاپلی.
حیدری، جواد (1382)، «بررسی ابعاد نظامی امنیتی و منطقه‏ای در قفقاز»، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، سال دوازدهم، شماره 42، صص 147-178.
طاهایی، سیدجواد ( 1377)، «مطالعه تطبیقی درباره نگرش‌های تاریخی صهیونیسم و انقلاب اسلامی»، فصلنامه خاورمیانه، سال دوم، شماره 2، صص 42-60.
فرانکل، ژوزف (1371)، نظریه معاصر روابط بین‌الملل، ترجمه وحید بزرگی، تهران: انتشارات سمت.
کاظمی، احمد (1384)، ایران و رژیم صهیونیستی از همکاری تا منازعه، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
ملکی، محمدرضا (1378)، «عامل منفی اسرائیل در روابط ایران و روسیه»، فصلنامه مطالعات مرکزی و قفقاز، سال 8، دوره 3، شماره 25، صص 29-40.
رنجبر، منصور (1385)، «مفهوم ملی از دیدگاه‌های گوناگون»، نشریه اطلاعات سیاسی اقتصادی، دوره20، شماره10(226)، صص 170-172.
نیاکویی، سیدامیر و کرمی‌پور، داوود (1394)، «دیپلماسی انرژی اسرائیل: مبانی و اهداف منطقه‌ای»، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، شماره 22، صص 35-48 .
واحدی، الیاس (1382)، برآورد استراتژیک آذربایجان، جلد اول، تهران: انتشارات ابرار معاصر تهران.
 
Abilov, Shamkhal (2009), "The Azarbaijan –Israel Rrelation: A non-Diplomaitic but Strategic Partnership", OAKA, 4(8): 38-156.
Bourtman, I. (2006), "Israel and Azerbaijan's Furtive Embrace", Middle East Qurterly, 13(3): 47-57.
Dashefsky, A. (2010), World Jewwish Population, North American Jewish Data Bank. Available at: http://www.org/Reports/WorldJewish-Population-2010.pdf.
Griffiths, Martin (2013), Encyclopedia of International Relations and World Politics, London: Routledge.
Khalifa-Zadeh, M. (2013), "Israel-Azerbaijani Alliance and Iran", Middle East Review of International Affairs, 17(l): 56-70.
Shaffer, B. (2013), "Aarbaijan's Cooperation with Israel Goes Beyond Iran Tensions", Policy Watch, No. 267, April 16, The Washington Institute for Near East Policy. Available at: https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/azerbaijans-cooperation-israel-goes-beyond-iran-tensions.
Shiriyev, Z. (2012), "Azerbaijan–Israel: Firm Alliance 2", Today’s Zaman, Available at: