فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

بازطراحی مدل تصمیم‌گیری دیپلماتیک برجام مبتنی بر نظریه بازی‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه عالی دفاع ملی
چکیده
مناقشه هسته ­ای ایران و کشورهای1 +5، یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات سیاست داخلی و خارجی ایران در طی یک دهه گذشته بوده است. پس از امضای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، به­دلیل خروج یک‌جانبه آمریکا از این توافق و عدم پایبندی سایر طرف‌های غربی به تعهدات پیش‌بینی شده در آن مبین آغاز بازی جدید و یا تغییر در تاکتیک و تکنیک‌های بازی‌های قبل بود. باتوجه ‌به لزوم تعامل سازنده با کشورهای جهان در چارچوب اصول سیاست خارجی ج.ا.ا (عزت، حکمت و مصلحت) و جلوگیری از غافل­گیری در برابر اقدامات و تصمیمات کشورهای مقابل، این پژوهش باهدف پیش­بینی گزینه­های احتمالی پیش­روی هر یک از طرفین و رفتار متقابل طرف دیگر در آینده با بهره­گیری از تئوری بازی­ها بررسی اسناد و مدارک و سایر بانک‌های اطلاعاتی مرتبط با برجام و تحلیل آن­ها انجام شد.
نتیجه تحقیق، بیان­گر ایجاد توافق جدیدی است که خواسته ­های طرفین در آن به‌صورت عادلانه تأمین گردد. در صورت تحقق این امر، ایالات متحده با بیان عبارت­ های بشردوستانه و لزوم رفع تحریم­های اقتصادی به‌منظور کاهش فشار بر مردم ایران بازگشت خود به برجام را توجیه نموده و جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه ‌به اصول سیاست­های خارجی خود (عزت، حکمت و مصلحت) در خصوص مسئله برجام با طرف مقابل مذاکره می ­نماید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع:
الف)منابع فارسی:
-         بصیری، محمدعلی و محمدی، عطا، (1393)، «تحلیل مسئله اتمی ایران و غرب در چارچوب نظریه بازی‌ها»، فصلنامه دانش سیاسی، سال دهم، شماره 1
-         حاجی مینه، رحمت، صالحی، اکرم (1397)، «تجزیه و تحلیل دو گفتمان متعارض اروپا و آمریکا در قبال برجام»، فصلنامه پژوهش­های بین­الملل، شماره 27
-         حسینی دهاقانی، مهدی و بصیرت، میثم، (1395)، «رهیافت نظریه بازی در تحلیل بازی‌های قدرت شهری: تحلیلی بر فرایندهای ساخت و ساز در کلانشهر تهران، نشریه هنرهای زیبا معماری  وشهرسازی، شماره 1
-         دادگر، یدالله، (1387)، «ابعاد و عملکرد نظریه بازی‌ها در رشته‌های مختلف»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 47
-         دلخوش، علیرضا، (1396)، «برجام و پسابرجام از دیدگاه حقوق بین‌الملل»، فصلنامه سیاست خارجی، دوره 31 شماره 1
-         رحمتی، رضا، (1394)، «پنج راهبرد آمریکا بعد از برجام»، مقاله برگرفته از سایت  https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=30745
-         سخراوی، مرتضی. محقق نیا، حامد، (1394)، «بررسی تجزیه و تحلیل مسئله هسته‌ای ایران در چارچوب نظریه بازی‌­ها در دوره دولت آقای روحانی»، اولین همایش ملی پژوهشهای نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران، کد مقاله  SHCONF01_197
-         سوری، علی، (1390) ، «اقتصاد ریاضی؛ روش­ها و کاربردها»، تهران: انتشارات سمت
-         عطار، سعید و رسولی ثانی­آبادی، الهام و جرگه، معصومه (1397)، «بررسی مناقشه هسته‌ای ایران و کشورهای 1+5 بر اساس نظریه بازی‌­ها»، فصلنامه پژوهشهای راهبردی سیاست، سال هفتم، شماره 7
-         غضنفری، کامران، (1394)، «پرونده هسته‌­ای و ابعاد پیدا و پنهان آن»، تهران، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی
-         محمودی نیا، داوود و همکاران، (1395)، «نظریه بازی‌ها و نقش آن در تعیین سیاست‌های بهینه در تقابل استراتژیک بین سیاست‌گذار پولی و مالی»، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، شماره  18
-         مکین، راج.ای (1392 )،«نظریه بازی­ها و سیاست‌گذاری عمومی»، ترجمه علی بغیری، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
-         موسویان، سید حسین، (1386)، «پروتکل الحاقی و راهبرد جمهوری اسلامی ایران»، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
-         ونستل، ی. س، (1373)،« نظریه بازی­ها و کاربرد آن در تصمیم­گیری استراتژیک»، ترجمه جلیل روشندل و علیرضا طیب، تهران : قومس.
 
 
ب) منابع لاتین:
 
Norman, Laurence. (May 9, 2019). “EU Fights Uphill Battle to Save Iran deal”. WSJ. Accessed in https://www.wsj.com/articles/europe-rejects-iransultimatum-on-nuclear-deal-11557394228, Retrieved on 17 Dec. 2019
 
Rosenberg, Elizabeth & Goldenberg, Ilan (May 10, 2019) “There is Still Time for Diplomacy with Iran”, Foreign Policy, Accessed in https://foreignpolicy.com/2019/05/10/there-is-still-time-for-diplomacy-withiran- united-states-trump, Retrieved on 17 Dec. 2019
 
Walt, Stephan. M. (February 3.2017), “Trump Has Already Blown It”. Foreign Policy,  Access in https://foreignpolicy.com/2017/02/03/trump-has-alreadyblown- it, Retrieved on 17 Dec. 2019
 
Mousavi, Mohammad Ali & Yasser Norouzi, (2010), “Iran-Us Nuclear Standoff: A Game Theory Approach,” Iranian Review of Foreign Affairs, Vol. 1, No. 1.
 
Snidal, Duncan, (1985), “The Game Theory of International Politics”, World Politics, Vol. 38, No. 1.