فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

هویت و ژئوپلیتیک؛شرق گرایی و غرب گرایی در سیاست خارجی اوکراین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
حسین کریمی فرد
گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
چکیده
موقعیت ژئوپلیتیک و مؤلفه­های هویتی در جهت­گیری سیاست خارجی اوکراین در مقطع زمانی 1991 تا 2022 نقش مهمی داشته­اند. موقعیت جغرافیایی این کشور که حائل بین روسیه و غرب (به رهبری آمریکا) است، چالش بزرگی برای سیاست­گذاری خارجی ایجاد کرده است. قدرت­های بزرگ جهانی جهت در اختیار گرفتن مزیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک قدرت اوکراین، تلاش نموده­اند که توازن قدرت را به نفع خود دگرگون نمایند. از سوی دیگر بعد از استقلال اوکراین از شوروی، فرایند هویت­سازی و ملت­سازی در این کشور شروع شد. نخبگان متمایل به غرب بعد از انقلاب رنگی در سال 2006، جداشدن شبه جزیره کریمه و حوادث سیاسی در میدان اروپا، تلاش نمودند هویت غربی را برجسته نمایند و روسیه را به­عنوان «دگر» معرفی نمایند. طرفداران روسیه نیز با وجود اقلیت روسی و زبان روسی در این کشور، تلاش نمودند اشتراکات هویتی با روسیه را مدنظر قرار دهند. هدف این پژوهش بررسی مؤلفه ­های هویتی و موقعیت ژئوپلتیکی اوکراین و نقش آن­ها در جهت گیری سیاست خارجی این کشور نسبت به کنش­گران مهم بین‌المللی مثل ناتو، اتحادیه اروپا، آمریکا و روسیه است. با توجه با مطالب فوق پرسش ذیل مدنظر قرار می‌گیرد: موقیعت ژئوپلیتیک و مؤلفه ­های هویتی چه تاثیری بر سیاست خارجی اوکراین در مقطع زمانی 1991-2022ایفاء نموده اند؟ فرضیه این پژوهش که تلاش می­شود با روش توصیفی و تبینی اثبات شود، عبارتست از: مؤلفه­-های هویتی غرب­گرایی و شرق­ گرایی نخبگان اجرایی و موقعیت ژئوپلیتیک اوکراین، زمینه لازم را برای قطبی­شدن سیاست خارجی(غرب­گرایی و شرق­گرایی) و دخالت قدرت های بزرگ از جمله روسیه، امریکا، ناتو و اتحادیه اروپا را در مقطع زمانی 1991 تا 2022 فراهم نمود. یافته ­های این پژوهش نشان می­دهد که سیاست­گذاران و نخبگان اجرایی این کشور به دلیل ناتوانی در ایجاد و حفظ انسجام هویت ملی؛ وابستگی به قدرت­های بزرگ؛ عدم توجه به الزامات ژئوپلیتیک قدرت؛ ثبات، استقلال و تمامیت ارضی این کشور را  در مقطع زمانی 1991 تا 2022 با مشکل مواجه ساختند.
کلیدواژه‌ها
واژگان کلیدی: هویت ملی
اوکراین
ژئوپلیتیک
روسیه
غرب
منابع

-Balabanov, K., Pashyna, N., & Lysak, V. (2019). “Regional Identity in Ukraine: Formation Factors and Functions.Studia Politica”, Romanian Political Science Review, 19(3-4), 491-513. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-68454-6.

-Balcer Adam(2018), “Europe and the Ukrainian Civic National Identity”,   https://eu.boell.org/en/2018/04/25/europe-and-ukrainian-civic-national-identity. It is a snapshot of the page as it appeared on 1 Apr 2022.04.09

- Chayinska M, Kende (2021),” National identity and beliefs about historical linguicide are associated exclusive language policies among the Ukrainian linguistic majority”. Group Processes & Intergroup Relations. Epub ahead of print 27 March 2021with support for . DOI: 10.1177/1368430220985911.
-Dominique Arel (2018), "How Ukraine has become more Ukrainian”, Post-Soviet Affairs", 34:2-3, 186-189, DOI: 10.1080/1060586X.2018.1445460.
-Friedrich Ebert Foundation (2021), “UKRAINIAN PRISM: FOREIGN POLICY”, at: http://library.fes.de/pdf-files/bueros/ukraine/17704.pdf
- Furtado Chares. (1994), “Nationalism and Foreign Policy in Ukraine”, Political Science Quarterly, Volume 109 Number 1.
- Henke Nina(2020),"Identity and Nation-Building in Ukraine:Reconciliation of Identities from a Conflict Prevention Perspective",
 https://www.ecmi.de/fileadmin/user_upload/Research_Paper_125.pdf.
 
- Larysa Tamilina,(2021), "The Dynamics of National Identity and Pride Formation in Ukraine", Online at https://mpra.ub.uni-muenchen.de/111033/ MPRA Paper No. 111033, posted 13 Dec 2021.
- Khrestin Igor (2002) "Constructing a Common Ukrainian Identity: An
Empirical Study," Available at: https://digitalcommons.iwu.edu/respublica/vol7/iss1/6/.
-Kuzio Taras (2022), "Eastern Ukraine’ is No More: War and Identity in Post-
Euromaidan Dnipropetrovsk",
https://www.e-ir.info/2022/01/27/eastern-ukraine-is-no-more-war-and-identity-in-post-euromaidan-dnipropetrovsk/
-                      Kuzio Taras(2006), “National Identity and History Writing in Ukraine”, Nationalities Papers, Vol. 34, No. 4, September 2006,pp 407-427, DOI: 10.1080/00905990600842080.
 
_ Gaber Yevgeniya and Others (2020), “Foreign policy Concept of Ukraine”, Retrieved from:  http://library.fes.de/pdf-files/bueros/ukraine/17275-20210126.pdf
- Khatu Jayesh(2022), “Opinion – The European Union’s Status in the Russia-
Ukraine Crisis”,at: https://www.e-ir.info/2022/02/02/opinion-the-european-unions-status-in-the-russia-ukraine-crisis/
-                     Kissinger Henry(2014), “Settling the Ukraine Crisis, Begin At Last”, https://www.washingtonpost.com/opinions/henry-kissinger-to-settle-the-ukraine-crisis-start-at-the-end/2014/03/05/46dad868-a496-11e3-8466-d34c451760b9_story.html. It is a snapshot of the page as it appeared on 6 Apr 2022.
- Kiryukhin Denyas(2015), “Roots and Features of Modern Ukrainian National
Identity and Nationalism”, at: https://www.e-ir.info/2015/03/19/roots-and-features-of-modern-ukrainian-national-identity-and-nationalism/.
- Kuleba Dmytro (2021), “Why Is Ukraine Still Not in NATO,” Atlantic Council, February 16, 2021.at: https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/why-is-ukraine-still-not-in-nato/.
- Maksimovtsova, K. (2017). “Language Policy in Education in Contemporary Ukraine: A Continuous Discussion of Contested National Identity”. Journal on Ethnopolitics and Minority Issues in Europe 16 (3), pp. 1-25
-Masters Jonathan (2021) “Ukraine: Conflict at the Crossroads of Europe and Russia”,Retrived from: https://www.cfr.org/backgrounder/ukraine-conflict-crossroads-europe-and-russia.
 - McGlynn J (2020) “Historical framing of the Ukraine Crisis through the Great Patriotic War:Performativity, cultural consciousness and shared remembering”. Memory Studies 13(6):1058–1080. DOI: 10.1177/1750698018800740.
 - Mearsheimer John J.(2014), “Why the Ukraine Crisis Is the West’s Fault The Liberal Delusions That Provoked Putin”,Online at: https://www.mearsheimer.com/wp-content/uploads/2019/06/Why-the-Ukraine-Crisis-Is.pdf.
- Mykhailenko Yurii (2021), “Foreign Policy Strategy of Ukraine. How to Achieve the Goals Set”,  Retrived from 30 Mar 20 22, https://bintel.org.ua/en/analytics/strategiya-zovnishnopolitichnoi-diyalnosti-ukraini-yak-nam-dosyagti-viznachenix-cilej/. 
-Milles Claire(2022), “Military assistance to Ukraine 2014-2021”, https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/SN07135/SN07135.pdf.

 

- Pop-Eleches Grigore(2018), “Identity and political  preferences in Ukraine – before and after the Euromaidan”, Post-Soviet Affairs, 34:2-3, 107-118,DOI:10.1080/1060586X.2018.1452181
To link to this article: https://doi.org/10.1080/1060586X.2018.1452181.
 -  Shyrokykh Karina(2018), “The Evolution of the Foreign Policy of Ukraine: External Actors and Domestic Factors”,  on line at: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09668136.2018.1479734.
- Stork Balint(2015),  “Geopolitical situation of Ukraine and its importance”, at: https://securityanddefence.pl/pdf-103292-36222?filename=Geopolitical%20situation%20of.pdf.
- Toal Gerard and others (2020),” Is Ukraine Caught between Europe and Russia? We Asked Ukrainians This Important Question,” Washington Post, February 26, 2020.
  -U.S. Department of  State (2021), “Joint Statement of the United States and Germany on Support for Ukraine, European Energy Security, and our Climate Goals,” July 21, 2021.at: https://www.state.gov/joint-statement-of-the-united-states-and-germany-on-support-for-ukraine-european-energy-security-and-our-climate-goals/.

-Walt Stephan (2022), “Liberal Illusions Caused the Ukraine Crisis”, https://foreignpolicy.com/2022/01/19/ukraine-russia-nato-crisis-liberal-illusions/.

-Wasielewski  Philip (2022), “ Russia’s Possible Invasion of Ukraine”, at: https://www.csis.org/analysis/russias-possible-invasion-ukraine.
Welt Cory(2021),  “Ukraine: Background, Conflict with Russia, and U.S. Policy”, https://sgp.fas.org/crs/row/R45008.pdf.
- Zverev Aleksandr (2015), “Competing approaches: Neorealism versus constructivism
On the Ukrainian crisis”,online at: https://zdes.spbu.ru/images/working_papers/wp_2015/WP2_Zverev_Competing-approaches.pdf.