فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

آینده پژوهی حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
خلیج­ فارس یکی از مناطق ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک جهان است که از جایگاهی ویژه در استراتژی‌ها و اسناد امنیت ملی ایالات متحده آمریکا برخوردار است. بررسی سناریوهای آینده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس می­تواند چشم­ انداز روشنی را جهت تبیین سیاست خارجی اصولی بر پایه تامین حداکثری منافع ملی، پیشِ­روی سیاستمداران جمهوری اسلامی ایران و نخبگان نظامی این کشور قرار دهد. پرسش پژوهش حاضر این­ است که سناریوهای محتمل از آینده حضور نظامی آمریکا در خلیج ­فارس کدامند؟ با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی جهت آزمون فرضیه و روش کتابخانه­ ای، فیش ­برداری برای گردآوری داده­ها، با رویکردی آینده ­پژوهانه این نتیجه حاصل گردید که آمریکا دیگر تمایلی به حضور مستقیم نظامی و بی­واسطه در تحولات منطقه خلیج ­فارس نخواهد داشت، لذا در راستای کاهش حضور نظامی فیزیکی در این منطقه، سناریوی هوشمند­سازی حضور نظامی در منطقه خلیج ­فارس، ائتلاف منطقه­ ای و موازنه از راه دور، سناریویی موجه و باورپذیر در خصوص آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس می­ باشد که امکان تحقق و وقوع آن وجود دارد. هم­چنین به­ موازات وقوع سناریوی قبلی، گسترش و تمرکز نیروهای نظامی آمریکا به منطقه شرق آسیا، در جهت مهار قدرت­ چین نیز سناریویی ممکن بوده که از لحاظ عقلانی، احتمال تحقق آن وجود خواهد داشت.
کلیدواژه‌ها

منابع و ماخذ:
کتاب­ها
اسدی، بیژن (1384). خارجیان در خلیج فارس، تهران: انتشارات باز
دالژ، الیویه و گریزیک، ژرار (1366). توفان خلیج: خلیج­بازی شش خاندان، ترجمة اسدالله مبشری و محسن مؤیدی، تهران: اطلاعات
مجتهد­زاده، پیروز (1379). خلیج فارس، کشورها و مرزها، تهران: نشر عطایی
مقالات
درویشی، فرهاد و همتی، زهره (1395)، «چشم انداز راهبرد آمریکا در برابر جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 71، صص 95-69
صفوی‌، سید یحیی (1385)، «خلیج فارس و جزایر آن». فصلنامه سپهر، دوره 15،شماره 59‌، صص 6-9
عباسی، مجید و طاهری، طاهر (1398)، «راهبرد موازنه فراساحلی آمریکا در خاورمیانه و پیامدهای آن برای ایران ». فصلنامه روابط خارجی، سال یازدهم، شماره 41، صص 5-35
عطار، سعید و سعیدی­راد، آرش (۱۳۹۷)، «آینده سوریه، فرصت­ها و چالش­های آن برای جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، دوره ۸، شماره ۲۸، صص 148-165
عیوضی، محمدرحیم و فلاح حسینی، مهسا (1396)، «اسلام هراسی و سناریوهای پیش­روی آن». نشریه مطالعات سیاسی جهان اسلام، دوره ششم، شماره 3، صص 75-92
فرخی، مجید و عطار، سعید (1396)، «آینده پژوهی حضور آمریکا در غرب آسیا». فصلنامه آفاق امنیت، سال دهم، شماره 34، صص 139-167
لعبت­فرد، احمد و هاشمی­پور، سید حکمت الله (1399)، «حضور آمریکا در خلیج فارس در پرتو تحولات نظام موازنه قدرت در منطقه». فصلنامه راهبرد سیاسی، سال چهارم، شماره 13، صص 157-170
نامی، محمد­حسن (1396)، «ویژگی­های خلیج فارس». فصلنامه تخصصی مطالعات خلیج فارس، سال سوم، شماره 4، صص 49-61
عیوضی، محمد رحیم (1385)، «جهان معاصر: چالش های سیستم امنیتی آمریکا در خلیج فارس». مجله زمانه، شماره 50، صص 53-57
 
پایان نامه
حسینی­تبار، محمدعلی (1382)، «ژئوپولیتیک شیعه در منطقة خلیج فارس با تأکید بر کشورهای بحرین، عراق، عربستان و کویت». دانشگاه تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد
سایت­های اینترنتی
نوری، مهدی (1398)، «بررسی آسیب پذیری آمریکا در غرب آسیا». قابل دسترس در: https://basirat.ir/fa/news/314427
 
منابع انگلیسی
Ashford, Emma (2018), ‘Unbalanced: Rethinking America’s Commitment to the Middle East’, Strategic Studies Quarterly , Vol. 12, No. 1 , pp. 127-148
Ayoob, M. (2016), “It’s Time for America to Disengage from the Middle East”, The National Interst
Brands, Hal, (2018), "American grand strategy in the Age of Trump", Brookings Institution Press, Washangton, D.C.
Dassa Kaye, Dalia &  Robinson, Linda & Martini, Jeffrey& Vest, Nathan &  Rhoades, Ashley L.(2021), Reimagining U.S. Strategy in the Middle East Sustainable Partnerships, Strategic Investments, Calif, RAND Corporation Press, Available at: https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RRA900/RRA958-1/RAND_RBA958-1.pdf
Gause, Gregory (2019), Should We Stay or Should We Go? The United States and the Middle East, Survival: Global Politics and Strategy, Volume 61, Edition 5, pp 7-24
Glaser, Charles L. and Kelanic, Rosemary A. (2017), ‘Getting Out of the Gulf: Oil and US Military Strategy’, Foreign Affairs, vol. 96, no. 1, pp 31-122
J. Art, Robert, (2018), "A Grand Strategy for America", Cornell University Press ithaca and London
Mersheimer, J., & Walt, S. (2016). The Case for Offshore Balancing, A Superior U.S. Grand Strategy. Foreign Plicy, pp. 70-83.
Nakmura, D. & Phillip, A. (2017), “Trump Announces New Strategy for Afghanistan that Calls for a Troop Increase”, The Washington Post, August, 21
Orion, Assaf & Mark Montgomery, (2021), Moving Israel to CENTCOM: Another Step Into the Light, Available at: https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/moving-israel-centcom-another-step-light
Spetalnick, M (2017). “Trump Recommits to U.S. Allies But Says They Must Pay ‘Fair Share’”, Reuters, March 1, 2017
U.S. National Security Strategy. (1987) Available at: http://nssarchive.us/NSSR/1987.pdf
U.S. National Security Strategy. (1991) Available at: http://nssarchive.us/NSSR/1991.pdf‌
U.S. National Security Strategy. (1993) Available at: http://nssarchive.us/NSSR/1993.pdf.
U.S. National Security Strategy. (2006), Available at: https://nssarchive.us/wp-content/uploads/2020/04/2006.pdf
U.S. National Security Strategy. (2010), ), Available at: https://nssarchive.us/wp-content/uploads/2020/04/2010.pdf
U.S. National Security Strategy. (2015), Available at: https://nssarchive.us/wp-content/uploads/2020/04/2015.pdf
U.S. National Security Strategy. (2017), Available at: http:// nssarchive. us/ wp- content/ uploads‌/ 2017‌/12/2017.pdf.
U.S. National Security Strategy. (2021), Available at: https://nssarchive.us/wp-content/uploads/2021/03/2021_Interim.pdf
US National Intelligence Council, (2013), Global Trends 2030: Alternative Worlds, Publisher: US Independent Agencies and Commissions
Walt (2009), Alliance in Unipolar World, World Politics.
WertheimStephen (2022), Biden Should Resist Calls to Fight a New Cold War, Foreign Affairs, Available at: https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2022-04-12/ukraine-temptation
Williams, Paul, (2016), " President Obama's Approach to the Middle East and North Africa: Strategic Absence", Case Western Reserve Journal of International Law, Volume 48 | Issue 1