بررسی حقوقی استناد روسیه به دکترین ‏«مسئولیت حمایت» در حمله به گرجستان ‏

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

روسیه درحمله تابستان سال 2008 به گرجستان ادعا نمود که برای حفاظت از جان شهروندان روسی و مطابق دکترین «مسئولیت حمایت» برای جلوگیری از وقوع ژنوسید به زور متوسل شده است. دکترین مسئولیت حمایت، که در سال 2001 از سوی «کمیسیون بین‌المللی مداخله و حاکمیت دولت» ارائه گردید، تلاشی برای پاسخ به معمای مداخله / حاکمیت بود که جامعه بین‌المللی در دهه 1990 با آن مواجه بود. این دکترین، که در سال 2005 به تصویب نشست سران کشورهای جهان رسید، مسئولیت اولیه حفاظت از مردم در برابر چهار جنایت عمده شامل ژنوسید، جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت و پاکسازی نژادی را بر عهده دولت هر کشور می‌گذارد. در عین حال، در صورت فقدان تمایل یا توانمندی آشکار دولت مذکور، جامعه بین‌المللی مسئولیت دارد در چارچوب سازمان ملل و مطابق مقررات منشور برای جلوگیری یا توقف جنایات مذکور اقدام نماید. برخلاف ادعای روسیه، رفتار این کشور هیچ‌گونه مطابقتی با منطق و معیارهای‌ مسئولیت حمایت ندارد و با این هنجار نوظهور قابل‌توجیه نیست. ادعای روسیه نشان می‌دهد این مفهوم همچنان با خطر سوء‌استفاده از سوی دولت‌ها  برای مقاصد یک‌جانبه و منفعت‌طلبانه روبه‌روست و ممانعت از آن  تلاش‌های جدی‌تر و هماهنگ‌تری را می‌‌طلبد. گزارش اخیر دبیرکل سازمان ملل به مجمع عمومی تحت عنوان « اجرایی‌کردن مسئولیت حمایت» گامی در این مسیر است. 

کلیدواژه‌ها