روابط دوجانبه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق علیرغم فراز و نشیب‌ها و بحران‌های امنیتی و سیاسی، روند فزاینده گسترش تعاملات را تجربه می‌کند. می‌توان گفت طی دو دهه اخیر نشانه‌های تبدیل الگوی روابط دو کشور از رویکرد امنیت محور به تعاملات پیچیده، چندبُعدی و درهم‌تنیده قابل مشاهده است. هدف از این پژوهش، تبیین روابط دوجانبه و تحول در آن بر اساس نظریه وابستگی متقابل پیچیده (و نامتقارن) است. سؤال اصلی پژوهش این است که روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق چگونه می‌تواند در برابر آسیب‌های درون زاد و تهدیدات طرف ثالث مقاوم گردد؟ فرضیه پژوهش این است که با هدف مقاوم‌سازی روابط دوجانبه از طریق وابستگی متقابل چندبعدی، می‌بایست سیاست نهادینه‌سازی روابط اقتصادی، گسترش همکاری‌های فرهنگی و اجتماعی، همکاری‌های محیط زیستی و خدماتی، تقویت روابط نهادی و کاهش شخصی سازی و مقاوم سازی روابط در برابر کشورهای ثالث را دنبال نمود تا 1) روابط چندبُعدی و متوازن ایجاد کرد؛ 2) وابستگی را از حالت نامتقارن به سمت متقارن سوق داد؛ 3) تعاملات نهادی، عمومی و شفاف شود، نه صرفاً فردی یا امنیتی؛ 4) ساختارهای جدیدی برای بازدارندگی در برابر تخریب رابطه از سوی کشورهای ثالث ایجاد شود. دراین صورت اعتماد طرف عراقی بیشتر جلب می‌شود و همکاری بیشتر و گسترده تری در همه حوزه‌ها رخ خواهد داد و آسیب پذیری روابط دوجانبه بسیار کاهش می‌یابد. این مقاله با استفاده از روش توصیفی و تبیینی و با شیوه گردآوری داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای، مقالات مندرج در مجلات تخصصی و سایت‌های معتبر اینترنتی نگاشته شده است.