فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

بررسی ابعاد سیاسی و حقوقی جنگ چین و ایالات متحده بر سر تراشه ها در پرتو روابط بین الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد همدان دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران
چکیده
در دهه‌های اخیر، رقابت‌های اقتصادی و فناوری میان کشورها به شدت افزایش یافته است. جنگ تراشه بین چین و ایالات متحده به عنوان یکی از مهم‌ترین این رقابت‌ها، نه تنها ابعاد اقتصادی و فناوری دارد بلکه جنبه‌های حقوقی و سیاسی نیز به خود گرفته است. در این راستا، بررسی ابعاد مختلف جنگ تراشه از منظر سیاسی و حقوقی بین‌المللی ضروری به نظر می‌رسد. پژوهش حاضر که به روش توصیفی – تحلیلی بیان شده، تلاش نموده است تا به این پرسش پاسخ دهد که جنگ چین و ایالات متحده بر سر تراشه‌ها دارای چه ابعاد حقوقی و سیاسی می باشد و چگونه این ابعاد بر روابط بین الملل تأثیرگذار هستند؟ این پژوهش شامل بررسی تاریخچه فناوری تراشه، تحلیل قوانین تجارت بین‌الملل، حقوق مالکیت معنوی و امنیت ملی و ارزیابی پیامدهای سیاسی و اقتصادی این جنگ بر زنجیره تأمین جهانی و کشورهای ثالث می‌باشد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که جنگ تراشه باعث تغییرات قابل توجهی در زنجیره تأمین جهانی شده و کشورها به دنبال کاهش وابستگی به یکدیگر هستند. کشورهای ثالث نیز تحت تأثیر جنگ تراشه قرار گرفته‌ و باید تصمیماتی اتخاذ نمایند که ممکن است موجب تغییراتی در روابط دیپلماتیک و اقتصادی آن‌ها گردد. جنگ تراشه چین و ایالات متحده نه تنها یک رقابت اقتصادی و فناوری است بلکه ابعاد حقوقی و سیاسی عمیقی دارد که بر روابط بین‌الملل تأثیر می‌گذارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع و مأخذ
فارسی
چگنی زاده، غلامعلی، «قدرت یابی چین: رویکردی نظری به تغییر در سیاست بین الملل»، مجله پژوهش حقوق عمومی، دوره 9، 1386، شماره 22، 7-21.
حاجی یوسفی، امیرمحمد و الوند، مرضیه سادات، «ایران و سازمان همکاری شانگهای؛ هژمونی و ضدهژمونی»، پژوهشنامه علوم سیاسی، 1387، شماره 10، 163-194.
خانی، محمد حسن و مسرور، محمد، «ظهور چین: چالش های ایالات متحده آمریکا در مواجهه با قدرت روزافزون چین در روابط بین الملل»، مجله پژوهش های روابط بین الملل، دوره 1، 1396، 159-183.
سلیمان پور، هادی و مولایی، عبادالله، «قدرت های نوظهور در دوران گذار نظام بین الملل»، فصلنامه روابط خارجی، دوره 5، 1392، شماره 17، 7-34.
کندی، پل، 1385، پیدایش و فروپاشی قدرت های بزرگ، ترجمه عبدالرضا غفرانی، تهران، اطلاعات.
انگلیسی
Colantone, I., & Stanig, P., "The surge of economic nationalism in Western Europe". Journal of Economic Perspectives, Vol. 33, 2019, No. 4, 128-51.
Ghauri, P., Strange, R., & Cooke, F. L., "Research on international business: The new realities". International Business Review, Vol. 30, 2021, No. 2, 101794.
Hu, Y., Tian, K., Wu, T., & Yang, C., "The lose-lose consequence: Assessing US-China trade decoupling through the lens of global value chains". Management and Organization Review, Vol. 17, 2021, No. 2, 429-446.
Jiao, Y., Liu, Z., Tian, Z., & Wang, X., The impacts of the US trade war on Chinese exporters. Review of Economics and Statistics, Vol. 106, 2024, No. 6, 1576-1587.
Jones, G., & Khanna, T., "Bringing history (back) into international business". Journal of International Business Studies, 2006, No. 37, 453-468.
Kim, Y. & Rho, S. "The US–China Chip War, Economy–Security Nexus, and Asia". Journal of Chinese Political Science. Vol. 29, 2024, 433–460.
Krammer, S. M., "Navigating the New Normal: Which firms have adapted better to the COVID-19 disruption?". Technovation, 2022, No. 110, 102368.
Luo, Y., "Illusions of techno-nationalism". Journal of International Business Studies, 2022, No. 53, 550-567.
Luo, Y., & Van Assche, A. "The rise of techno-geopolitical uncertainty: Implications of the United States CHIPS and Science Act". Journal of International Business Studies, 2023, No. 54, 1423-1440.
Meijer, H. (2016), Trading with the enemy: The making of us export control policy toward the People’s Republic of China. Oxford University Press.
Miller, Chris. (2022), Chip war: The fight for the world’s most critical technology. Scribner.
Sai Sukrut, R. (2023), US-China Chip war, Indian Council of World Affairs.
Turcsanyi, R.Q. & Liškutin, K & Mochtak, M. "Diffusion of influence? Detecting China’s footprint in foreign policies of other countries". Chinese Political Science Review. Vol. 8, 2023, 461–486.
 
Witt, M. A., "De-globalization: Theories, predictions, and opportunities for international business research". Journal of International Business Studies, Vol. 50, 2019, No. 7, 1053-1077.
Witt, M. A., Lewin, A. Y., Li, P. P., & Gaur, A., "Decoupling in international business: Evidence, drivers, impact, and implications for IB research". Journal of World Business, Vol. 58, 2023, No. 1, 101399.
Xia, M. "Sino-US competition: Is liberal democracy an asset or liability?". Journal of Chinese Political Science, Vol. 28, 2023, 331–343.
Yahya, Faizal.(2025), Role of the Southeast Asia Semiconductor Industry and the “Chips” Supply Chain. https://moderndiplomacy.eu/.
Yeung, H.W. "Explaining geographic shifts of chip making toward East Asia and market dynamics in semiconductor global production networks". Economic Geography. Vol. 98, 2022, No. 3, 272–298.