فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

جمهوری اسلامی ایران و آینده های محتمل اقتصادی در نظام بین الملل تا 2030

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استادیار دانشگاه پیام نور تهران، ایران
چکیده
حوزه اقتصادی طی دهه‌های گذشته تحولات شتابانی را تجربه کرده و بر اساس برآوردها طی سال‌های آینده نیز بر تحولات بین‌المللی تاثیر شگرف و غیر قابل‌انکاری از جهت جابه‌جایی دولت‌ها در هرم توزیع قدرت جهانی و تغییر مولفه‌های قدرت و بازیگری خواهد داشت. همین مسئله درهم تنیدگی اقتصاد و سیاست را در محیط نظام بین الملل در قرن 21 به وضوح نشان داده و ضرورت آینده‌پژوهی را در این عرصه برای دستگاه سیاست خارجی کشور دو چندان می‌کند. این مقاله به دنبال استخراج روندهای آینده‌ساز اقتصادی در نظام بین‌الملل و و پس از برون یابی آنها، ترسیم آینده‌های محتمل اقتصادی جهانی تا سال 2030 است تا بر اساس آنها سناریوهای پیش روی جمهوری اسلامی ایران در قبال اقتصاد جهانی را تا سال 2030 مشخص نماید. نتایج پژوهش نشان می دهد که برای جمهوری اسلامی ایران تا سال 2030 افزایش سهم قدرت های آسیایی به خصوص چین در اقتصاد و تجارت جهانی، سناریویی مطلوب؛ شتاب اقتصاد دیجیتال و فناورانه و اقتصاد خدمات محور، سناریویی مرجحِ مشروط؛ بحران اشتغال در سطح جهانی، سناریویی قابل تحمل؛ آسیب‌پذیری اقتصاد کشاورزی در سطح جهانی، سناریویی نامطلوب و بالاخره آنکه روند شتابان کشورها به سمت انرژی‌های تجدید پذیر نیز سناریویی نامطلوب خواهد بود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. منابع

    منابع فارسی

    1. آقاجانی، سعادت (1401)، روندهای سیاسی امنیتی تا 2030، مصاحبه با سید محمد امین آبادی، دانشگاه علامه طباطبائی، 2/3/1401.
    2. آجیلی، هادی، (1401)، نشست علمی آینده پژوهی محیط بین المللی در حوزه اقتصادی تا سال 2030، دانشگاه علامه طباطبائی، 1/2/1401
    3. اندروز، جان؛ فرانکلین، دنیل(2012)، 20 تغییر بزرگ در سال 2050، مترجمان سعید ارکان‌زاده‌یزدی... [و دیگران]؛تهران : نشر کارافرین، نوبت چاپ پنجم سال 1395.
    4. حداد، غلامرضا، (1401)، نشست علمی آینده اقتصاد نظام بین الملل تا 2030، دانشگاه علامه طباطبائی، 27/2/1401
    5. حیدری، محدثه(1400)، روندهای اقتصاد سیاسی بین الملل تا 2030، مصاحبه با سیدرضا موسوی نیا، دانشگاه علامه طباطبائی 18/12/1400
    6. لشکربلوکی، مجتبی(1399)،« تصویری از جهان در سال 2030»، به سفارش هلدینگ پارس سرمایه مدیا.
    7. شکری، مرتضی (1401)، نشست علمی روندهای آینده ساز در محیظ زیست بین المللی، دانشگاه علامه طباطبائی، 8/2/1401
    8. دهقانی فیروز آبادی ، سید جلال (1394) ، نظریه ها و فرانظریه ها در روابط بین الملل ،تهران :نشر مرکز.
    9. رئیسی نژاد، آرش (1401)، روندهای اقتصاد سیاسی بین الملل تا 2030، مصاحبه با سید محمد امین آبادی، دانشگاه علامه طباطبایی 2/3/1401.
    10. موسوی، محمد علی (1388)، جهانی شدن و منطقه گرایی انفکاک یا هم گرایی؟، فصل نامه بین المللی روابط خارجی، سال اول، شماره سوم، صص 138-119.

     

    گزارش های فارسی

    1. «گزارش تحولات اقتصادی کشور در سال 1399»، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، قابل دسترسی در: https://www.cbi.ir/page/22856.aspx
    2. « تغییرات آب و هوایی؛ زنگ خطری برای کشاورزی جهان»، (ایرنا، 10 بهمن 1399)، برگرفته از : https://www.irna.ir/news/84199711/%d8%aa%d8%ba%db%8c%db%8c%d8%b1%d8%a7
    3. « جان کری جنگ اوکراین را نشانگر ضرورت گذار به سمت انرژی‌های پاک و مستقل دانست»، (ایسنا،24 فروردین 1401)، برگرفته از :  https://www.isna.ir/news/1401012413685/%D8%AC%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-

    منابع انگلیسی

    1. »Exploring the Civil-Military Divide over Artificial Intelligence« ( 2022), Rand, available at: https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA1498-1.html
    2. Analysis: Debt in a warm climate: coronavirus and carbon set scene for default«(2021), Reuters, available at:   https://www.reuters.com/business/sustainable-business/debt-warm-climate-coronavirus-carbon-set-scene-default-2021-08-12/
    3. Slaughter, Matthew J, MC cormic, David H.(2021), Washington Needs to Craft New Rules for the Digital Age, Foreign affairs, available at: https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2021-04-16/data-power-new-rules-digital-age
    4. »Key Trends in the Global Economy through 2030«,csis, available at: https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs public/publication/ GlobalEconomy 2030_ Report.pdf
    5. The Euro Area Workforce is Aging, Costing Growth «(2016), IMF,  available at:   https://blogs.imf.org/2016/08/17/the-euro-area-workforce-is-aging-costing-growth/
    6. »Everything You Need to Know About the Global Supply Chain Crisis«,(2021), Bloomberg,  ,  available at:   https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2021-11-27/supply-chain-shortages-are-at-historic-levels-will-they-peak-before-christmas
    7. »Bank Of America: EVs To Lead To Peak Oil Demand In 2030 «( 2018), Oilprice, available at:   https://oilprice.com/Energy/Energy-General/Bank-Of-America-EVs-To-Lead-To-Peak-Oil-Demand-In-2030.html
    8. »Future State 2030: The global megatrends shaping governments« (2014), Mowat Centre ,available at: https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/pdf/2014/02/future-state-2030-v3.pdf.
    9. »Analysis: Debt in a warm climate: coronavirus and carbon set scene for default«(2021), Reuters, available at:   https://www.reuters.com/business/sustainable-business/debt-warm-climate-coronavirus-carbon-set-scene-default-2021-08-12/
    10. »Global sovereign debt to rise almost 10% to new high in 2022 - Janus

    Henderson «(2022), Reuters, available at:   https://www.reuters.com/world/global-sovereign-debt-rise-almost-10-new-high-2022-janus-henderson-2022-04-05/

    1. Schuman, Michael(2022), The World Is Splitting in Two, the atlantic, available at: https://www.theatlantic.com/international/archive/2022/03/ukraine-war-china-covid-lockdowns/629401/