فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

تحلیل قرارداد 25ساله ایران و چین با استفاده از روش SWOT

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه کرمان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه کرمان
چکیده
اعلام تصویب قراداد "همکاری جامع راهبردی ایران و چین" از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران که به مثابه دستورکار و راهنمای عمل، نقشه راه مناسبات و همکاری ‏های بلندمدت دو کشور را در یک بازه زمانی"25 ساله" و با قید خصیصة "راهبردی" و مشتمل بر کلیه عرصه ‏ها و حوزه ‏های سیاسی، اقتصادی، دفاعی و امنیّتی ترسیم می ‏کند؛ مجادلات قلمی، کلامی، سیاسی و رسانه­ای، داخلی و خارجی فراوانی را برانگیخته است. رویکرد منصفانه و واقع‏ بینانه نسبت به چنین موضوع پراهمیتی اقتضاء می ‏‏کند تا مبتنی بر مدل تحلیلی سوات (SWOT) فرصت ‏ها و تهدیدها و نقاط قوت و ضعف این قرارداد مورد توجه و بررسی قرار گیرند تا تصویر وسیع‏تر و واقعی تری از وضعیت ترسیم شود. بر این اساس، تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی و تحلیل قرارداد 25ساله ایران و چین بر اساس روش سوات می‌پردازد. سؤال اصلی این پژوهش این است که قرارداد 25 ساله ایران و چین چه نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصت‏ هایی می‏ تواند برای تهران داشته باشد؟ در این تحلیل، ایران در محیط داخلی با 6 نقطه قوت و 5 نقطه ضعف رو­ به ‏­­رو است و در محیط خارجی نیز 7 فرصت و 4 تهدید را پیشرو دارد. در نهایت از تلا‏قی دو ‏به دوی قوت ‏ها و ضعف ها با فرصت‏ ها و تهدیدها‏، چهار دسته راهبرد استخراج شد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


فهرست منابع

الف) فارسی

آدمی، علی (1386). «راهبرد نگاه به شرق در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: دیدگاه‏ها، زمینه‏ها و فرصت‏ها». فصلنامه مطالعات سیاسی، سال دوم، شماره 7.
 بخشی آنی، رضا، عباسی، مجید، رحیمی نژاد، علی(1400)، «متغیرهای اقتصادی و سیاسی حاکم بر روابط راهبردی ایران و چین». مطالعات اقتصاد سیاسی بین‏الملل، دورة چهارم، شمارة دوم، 423-462.
احمدی، پرویز، صفری­کهره، محمد، غلامعلی­زاده، ابوذر (1385). «مطالعه تطبیقی بررسی محیط به منظور تدوین استراتژی شرکت‌های خودروسازی». فصلنامه مدیریت، دوره سوم، شماره پیاپی سی پنجم، فصل تابستان.
احمدی، محمدرضا (1390). «روش تحلیل راهبردی در مدیریت». نشریه مدیران، دوره اول شماره 15.
اسمیت، استیو، هدفیلد، امیلیا، دان، تیم (1391). «سیاست‏خارجی؛ نظریه‌ها، بازیگران و موارد مطالعاتی(جلد اول)». ترجمه: امیرمحمد حاجی یوسفی و همکاران، چاپ اول، تهران: سمت.
بیگدلی، مهرناز ( 1389). «شش روش نوین تحقیق در مدیریت و برنامه ریزی». پیام مدیران: شماره 21.
پیرس و رابینسون (1389). «برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک». ترجمۀ: سهراب خلیلی شورینی، چاپ پنجم، تهران: یادواره کتب.
ترابی، مهدی، سلطانی، علیرضا، طباطبایی پناه، سید علی ( 1402). «چشم انداز مناسبات سیاسی- اقتصادی ایران و چین در پرتو سند 25 ساله». فصلنامه سیاست خارجی، سال سی و هفتم، شماره 2، تابستان1402، صص 56-31.
خجیر، یوسف (1398). «روش تحلیل راهبردی (SWOT) در ارتباطات و رسانه». علوم خبری سال هشتم، شماره 29.
دهقانی‏فیروزآبادی، سید جلال (1392). «سیاست‏خارجی جمهوری اسلامی ایران». چاپ پنجم، تهران: سمت.
رحیمی، رئوف، سازمند، بهاره ( 1401). «تحلیل برنامه همکاری استراتژیک 25ساله ایران و چین و چالش‏های اجرای آن». مجلّه پژوهش‏های جغرافیای سیاسی، سال هفتم، شماره چهارم، پیاپی 28.
ساسانیان، سعید؛ حاجیانی، ابراهیم (1396). «راهبردهای ایران در رویارویی با راهبرد مداخله‏‌جویانه قومی عربستان»، مجله سیاست دفاعی، سال بیست و ششم، شماره 101، 75-45.
سریع‏القلم، محمود (1379). «سیاست‏خارجی جمهور اسلامی‏ایران؛ بازبینی نظر و پارادایم ائتلاف». تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
فرضی، مجید (1395). «بررسی عوامل گسترش همکاری‏های جمهوری اسلامی ایران و چین: فرصت‌ها و چالش‌ها». دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

ب) انگلیسی

Almutairi, S. J. (2018). The Arab Gulf Monarchies' Responses to the Rise of the Chinese Dragon. University of California, Santa Cruz.Belal, K. (2020). China-Iran Relations: Prospects and Complexities. Policy Perspectives, 17(2), 47-66.
Belal, K. (2020). China-Iran Relations: Prospects and Complexities. Policy Perspectives, 17(2), 47-66.
Chang, H. H., & Huang, W. C. (2006). Application of a quantification SWOT analytical method. Mathematical and computer modelling43(1-2), 158-169.
Chaziza, M. (2019). Roadmap for a chinese-iranian Strategic Partnership. The Begin-Sadat Center for Strategic Studies, 1-3.
Cheng, J. Y., & Wankun, Z. (2002). Patterns and dynamics of China's international strategic behaviour. Journal of Contemporary China11(31), 235-260.
Daojiong, Z., & Meidan, M. (2015). China and the Middle East in a new energy landscape. Catham House, 1-15.
Dolatabadi, A. B. (2018). The future of Iran-China relations: an alliance or pure cooperation? Сравнительная политика9(1), 60-73.
Farhang, D. (2009). Moving in the shadows of power: China's middle east energy strategy and the implications for american vital interests in the region. Library and Archives Canada= Bibliothèque et Archives Canada, Ottawa.
Feng, Z, & Huang, J (2014). China’s strategic partnership diplomacy: engaging with a changing world. European Strategic Partnerships Observatory (No. 8). Working paper.
Forough, M. (2021). Iran between the US and China. Center for Iranian Studies in Ankara
Forough, M. (2022). Sino-Iranian 25-Year Deal: Implications for NATO and Europe, Atlantisch Perspectief, 2021, Vol. 45, No, pp. 27-32
Ip, Y.K., & Koo, L.C. (2004). BSQ strategic formulation framework a hybrid of balanced scorecard, SWOT analysis and quality function deployment. Managerial Auditing Journal, 19 (4), 533-543.
Kenderdine, T., & Lan, P. (2018). China’s Middle East investment policy. Eurasian Geography and Economics, 59(5-6), 557-584.
Leandro, F., Branco, C., & Caba-Maria, F. (2021). The Geopolitics of iran, Studies in Iranian Politics, ISBN 978-981-16-3563-2 ISBN 978-981-16-3564-9Geo
Li, Q., & Ye, M. (2019). China’s emerging partnership network: what, who, where, when and why. International Trade, Politics and Development3(2), 66-81.
Lin, C. (2013). China’s strategic shift toward the region of the four seas: The Middle Kingdom arrives in the Middle East. Middle East Review of International Affairs, 17(1), 32-55.
Park, J. S., & Glenn, C. (2010). Iran and China. The Iran Primer, 182-185.
Salman, M., Pieper, M., & Geeraerts, G. (2015). Hedging in the Middle East and China‐US Competition 1. Asian Politics & Policy, 7(4), 575-596.
Shariatinia, M. (2011). Iran-China Relations: An overview of critical factors. Iranian Review of Foreign Affairs, 1(4), 57-85.
Ulgen, H. & Mirze, S.K. (2004). Strategic Management, Istanbul: Literature publication.
Yue, S. (2018). Towards a global partnership network: Implications, evolution and prospects of China's partnership diplomacy. The Copenhagen Journal of Asian Studies, 36(2), 5-27.