ژئواکونومی نوین انرژی و پیامدهای آن برای امنیت انرژی جهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده روابط بین الملل

2 دانش آموخته دانشکده روابط بین الملل

چکیده

انرژی یکی از مهمترین پیشران­های توسعه اقتصادی است. در عرصه مناسبات و رقابت­های جهانی، برخورداری از منابع انرژی هم ابزار قدرت محسوب می­شود و هم در مواردی به هدف تبدیل می­شود. منابع انرژی را می­توان یکی از عوامل مهم ایجاد امنیت و پایدار شدن اقتصادهای جهان دانست. در عین حال انرژی خود نیز تابع و مشمول روندهایی است که می تواند امنیت آن را تقویت و یا تضعیف کند. امروزه مفهوم امنیت انرژی همگام با روندهای نوین ژئواکونومی انرژی، ابعاد جدیدی یافته است. روندهای تعیین کننده ای مانند شتاب بهره برداری از انرژی های تجدیدپذیر در کنار افزایش کارآمدی و کاهش شدت مصرف، نیل به کاهش تغییرات نامطلوب آب و هوایی، افزایش تولید نفت و گاز شِیل (منابع غیرمتعارف) و حرکت تدریجی بین المللی شدن بازار گاز طبیعی، فرصت هایی را برای تامین امنیت انرژی در سمت تقاضا ایجاد کرده است. البته این تحولات در حالی رخ داده که انرژی­های فسیلی و اشکال متعارف تولید آن، همچنان اصلی­ترین منابع انرژی جهان است و تغییر جهت بازار مصرف آن به سمت کشورهای در حال توسعه آسیایی، محل عرضه از شرق و مرکز آسیا را به مقصد تقاضای آن یعنی شرق و جنوب آسیا پیوند داده است. پیوندی که امنیت انرژی کشورهای عمده تولیدکننده را تقویت کرده است.

کلیدواژه‌ها