فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

مفهوم مأموریت‌های صلح‌بانی سازمان ملل متحد و ‏سیر تحول آن ‏

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده
بررسی روند تاریخی مأموریت‌های صلح‌بانی سازمان ملل متحد حاکی از بروز تحولی کمّی و کیفی در این مأموریت‌ها در دو دهة اخیر است که از آن به عنوان سیر تحول مأموریت‌های صلح‌بانی این سازمان یاد می‌شود. این توسعه و تحول به تدریج شکل گرفته و از مأموریت‌های سنتی صلح‌بانی با وظیفۀ محدود نظارت بر آتش‌بس آن هم غالباً در درگیری های مسلحانه بین دولت‌ها (درگیری‌های بین‌المللی)، به مأموریت‌های پیچیده و چندوجهی با مشارکت واحدهای نظامـی، پلیس و نیروهای غیرنظامـی و بشردوستانـه که به‌طور عمده برای پاسخ به درگیری‌های مسلحانة داخلی (در نقطـه مقابـل درگیری‌های بین‌المللی) اعزام می‌شوند، تغییر ماهیت داده است. این تحول در واقع در پاسـخ به محیط بین‌المللی جدید شکل گرفته در دوران پس از خاتمة جنگ سرد و شرایط نوین حاکم بر درگیری‌ها و بحران‌های بین‌المللی صورت گرفته و اعـزام پرشمـار نیروهای صلح‌بان این سازمان به مناطق به شدت فقیر و آشوب‌زده به عنوان یکی از نتایج طبیعـی ایجاد محیط نوین بین‌المللی ارزیابی می‌گردد. البته در این زمینه یکی از نگرانی‌های مهم موجود در ارتباط با روند تحول کیفی و کمّی مأموریت‌های صلح‌بانی سازمان ملل متحد، امکان تبدیل چنین ‌سازوکاری به یک عنصر قدرتمند پشتیبانی‌کننده سیاست‌های تغییر رژیم در جهان توسط قدرت‌های غربی می‌باشد. مقالـة حاضـر کوشیده است با استفاده از اسناد و گزارش‌های سازمان ملل متحد، در قالب یک مقدمه، سه بخش و نتیجه‌گیری به بررسی مفهوم صلح‌بانی سازمان ملل متحد و سیر تحول آن بپردازد. بخش اول مقاله به بررسی مفهوم صلح‌بانی در چهار دوره زمانی مفروض پس از تأسیس سازمان ملل متحد، بخش دوم به بررسی تحول مفهوم صلح‌بانی و بخش سوم به آسیب‌شناسی مأموریت‌های صلح‌بانی سازمان ملل متحد اختصاص یافته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Evolution of the Concept of the UN Peace-Keeping Missions

چکیده English

An assessment of the historical trend of the UN peace-keeping missions indicates that a quantitative and qualitative evolution of these missions has occurred in the last two decades. This gradual evolution has moved from traditional peacekeeping missions aimed at limited duty of monitoring the cease-fire mostly in armed conflict among States to more complicated and multi-faced missions with the participation of military, police and civil and humanitarian forces who are employed for armed civil conflicts. One of the concerns regarding this quantitative and qualitative evolution in the UN peace-keeping missions is the possible conversion of this mechanism to a strong leverage for regime change policies by Western powers.
The present article aims to study the concept of "the UN peace-keeping mission" and its evolution, utilizing the UN documents and reports.