فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

دیپلماسی چندجانبه انرژی ایران ‏(مطالعه موردی: مجمع کشورهای صادرکننده گاز)‏

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده
چکیده: کاربرد دیپلماسی در تعامل با مجامع بین المللی دارای کارکرد تخصصی در حوزه انرژی را می‌توان دیپلماسی چند جانبه انرژی نامید. یکی از مجامعی که طی ده سال اخیر در حوزه انرژی تأسیس شده، مجمع کشورهای صادرکننده گاز طبیعی است، که سه نوع تصویر رسانه‌ای از آن وجود دارد. این سه برداشت در یک نگاه مجمع را به عنوان نهاد توسعه‌ای کشورهای در حال توسعه می‌داند، در نگاه دیگر آن را ابزار سیاست انرژی روسیه و در نگاه سوم به عنوان یک کارتل محقق شده یا کارتل در حال تحقق می‌بیند: هر یک از نگاه‌های مذکور وجهی از ملاحظات مربوط به موضوع را بازتاب می‌دهد. بر این اساس، ایران نیز به منظور تأمین منافع ملی خود، اقداماتی را تاکنون در تعامل با این نهاد چندجانبه انجام داده است که شامل اقدامات شکلی و محتوایی می‌شود. به رغم تلاش‌های بسیاری که در تأسیس این مجمع انجام داده، ایران در کسب دستاوردها تاکنون موفقیت چندانی نداشته است که این موضوع می‌تواند با ابهام و تردید رویکردی درقبال این نهاد چندجانبه مرتبط باشد. در این مقاله ضمن بررسی دیدگاه‌های فوق‌الذکر، دستاوردها و ناکامی‌های ایران نیز بررسی و ارزیابی می‌گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Iran’s Multilateral Energy Diplomacy

چکیده English

One of the forums in the field of energy which has been established in last ten years is the forum of 'natural gas exporting countries'. There are three visions and media images of this forum. In one description, this forum is perceived as a forum of developing countries. Another view looks at it as leverage for Russian energy policy. The third view depicts it as a cartel. Each view, indeed, reflects a part of the reality. In order to sustain its national interest, Iran has adopted policies in interaction with this multilateral entity. However, in spite of its efforts in creating this forum, Iran has not achieved yet substantial benefits from this organization. The present article reviews the above mentioned observations and evaluates the achievements and failures of Iran in this regard.