فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

رویکردهای رقیب معماری امنیتی در خلیج فارس پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمدحسن شیخ الاسلامی
دانشیار دانشکده روابط بین الملل وزارت امورخارجه، تهران، ایران
چکیده
این مقاله پنج رویکرد راهبردی رقیب درباره آینده معماری امنیتی خلیج فارس پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را بررسی می­‌کند. مقاله با اتکای گسترده به منابع دانشگاهی، سیاستی، رسانه­‌ای و اندیشکده­‌ای منتشرشده پس از فوریه ۲۰۲۶ به زبان ‌های انگلیسی و عربی، چارچوبی تحلیلی و تطبیقی برای شناسایی پارادایم ‌های اصلی راهبردی که در حال حاضر مناظره امنیت در خلیج فارس را شکل می­‌دهند، ارائه می­‌کند. مقاله استدلال می‌کند که این جنگ چندین تحول پیشین در سیاست منطقه‌ای از جمله کاهش اعتماد به حمایت انحصاری امریکا، افزایش چندقطبی‌گرایی، رشد علاقه به تنوع ‌بخشی راهبردی، گسترش همکاری‌های اسرائیل و کشورهای خلیج فارس، و احیای مباحث مربوط به سازوکارهای بومی امنیت منطقه ‌ای را شتاب بخشیده است. سپس از طریق تحلیل تطبیقی راهبردی نشان می­دهد که منطقه خلیج فارس وارد دوره گذار در ژئوپلیتیک شده است که وجه مشخصه آن هم‌پوشانی پارادایم‌های امنیتی، رقابت دیدگاه‌ها درباره حاکمیت و تشدید عدم ‌قطعیت راهبردی است. مقاله ضمن ارزیابی راهبردی رویکردهای رقیب پنج­گانه، در باب مطلوبیت رویکرد پنجم استدلال اما نتیجه می­‌گیرد که ترتیبات امنیتی آینده خلیج فارس احتمالاً نه از طریق سلطه کامل یک رویکرد واحد بلکه از رهگذر تعامل همزمان چندین الگوی رقیب شکل خواهد گرفت.
کلیدواژه‌ها
خلیج فارس معماری امنیتی ایران آمریکا و اسرائیل جنگ رمضان