فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

هوش مصنوعی، فرانظریه روابط بین‌الملل و دیپلماسی هم‌افزا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای روابط بین الملل، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
ظهور هوش مصنوعی، چالشی اساسی برای بنیان‌های مفهومی، هنجاری و نظری روابط بین‌الملل پدید آورده است. این پدیده نه‌تنها ابزار سیاست‌گذاری را متحول ساخته، بلکه مفاهیمی چون عاملیت، واقعیت اجتماعی، دانش و نظم بین‌المللی را بازتعریف کرده است. پژوهش حاضر با تمرکز بر فرانظریه، به بررسی نسبت هوش مصنوعی با ابعاد هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی در نظریه روابط بین‌الملل می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش تأثیر هوش مصنوعی بر ابعاد سه‌گانه فرانظریه (هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی) روابط بین‌الملل است. ظرفیت‌های «مکتب انگلیسی» را به عنوان یک نظریه میانه و تکثرگرا در تبیین این تحولات مورد استفاده قرار می‌دهد. با تأکید بر مفاهیم جدیدی چون موجودیت و بازیگر ترکیبی، و حلقه‌های بازخورد سایبرنتیک در سطح هستی شناسی، شناخت شناسی همزیستی و روش تلفیقی تأثیرات هوش مصنوعی بر نظریه روابط بین الملل تبیین می‌گردد. نقش دیپلماسی به‌عنوان نهاد محوری نظم بین‌المللی در پرتو تحولات فناورانه تبیین شده و مفهوم «دیپلماسی هم‌افزا» مبتنی بر همکاری و تعامل عمیق انسان ـ ماشین ارائه می‌شود. نتیجه‌گیری مقاله بر لزوم بازاندیشی فرانظری در نظریه‌های موجود و تحول تدریجی مکتب انگلیسی برای پاسخ‌گویی به نظم دیجیتال آینده تأکید دارد.

روش تحقیق این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. با استفاده از تحلیل مفهومی تلاش شده است چارچوبی نظری برای درک تحولات ناشی از هوش مصنوعی در سطح فرانظریه‌ای ارائه شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 فروردین 1405