فصلنامه سیاست خارجی

فصلنامه سیاست خارجی

آسیب شناسی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در مالزی(1401-1357)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین
2 دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد قم
3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران
10.22034/fp.2025.729063
چکیده
دیپلماسی عمومی به عنوان ابزاری نوین در پیشبرد اهداف سیاست خارجی، نقش کلیدی در شکل‌دهی به افکار عمومی کشورهای هدف دارد. این پژوهش با تمرکز بر دیپلماسی عمومی ایران در مالزی، به این سؤال اصلی پاسخ می‌دهد که تصویر ایران در افکار عمومی مالزی چگونه شکل گرفته و کارایی آن در پیشبرد اهداف سیاست خارجی ایران تا چه میزان بوده است؟ فرضیه پژوهش این است که دیپلماسی عمومی ایران در مالزی به دلیل چالش‌های ساختاری، عدم برنامه‌ریزی بلندمدت و ضعف در ارتباط با رسانه‌ها، نتوانسته است به طور کامل موفق عمل کند. با استفاده از چارچوب نظری دیپلماسی عمومی و روش‌شناسی ترکیبی (مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه و نظرسنجی از 512 نفر)، یافته‌ها نشان می‌دهد که تصویر ایران در مالزی عمدتاً مثبت است، اما ضعف در هماهنگی نهادها و عدم بهره‌برداری از ظرفیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای، مانع بهره‌وری کامل شده است. این مطالعه با تجزیه و تحلیل دقیق این چالش‌ها، راهکارهای عملی برای تقویت تلاش‌های دیپلماسی عمومی ایران در مالزی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

فارسی:
امیرانتخابی. شهرود. (1394) "جایگاه دیپلماسی گردشگری کجاست؟"، روزنامه ایران، شنبه، چهاردهم آذر.
ایزدی، جهانبخش (1392) "آسیب‌شناسی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران"، تهران: موسسه مطالعات ابرار معاصر.
بهمنی، مهدی. امیری، جهاندار. میناوند، محمدقلی. (1400) "بررسی بهره‌مندی از ظرفیت‌های ایرانیان خارج از کشور با نگاهی بر کارکردهای شبکه‌های برون مرزی صداوسیما"، پژوهشنامه رسانه بین‌الملل، سال ششم، شماره دوم.
پوراحمدی، حسین (1389)، "قدرت نرم و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران"، قم: بوستان کتاب.
سلطانی فر، محمد. (1389)، "دیپلماسی عمومی نوین و روابط عمومی الکترونیک"، تهران: سیمای شرق.
چگینی، محمد. (1401) "پیدا و پنهان روابط تاریخی ایران و مالزی از ابتدا تا انقلاب 1357 شمسی." فصلنامه تاریخ روابط خارجی، سال بیست و سوم، شماره 90.
خادم زاده، جواد. ایزدی، جهانبخش. سلطانی، علیرضا. (1399) "آسیب شناسی ساختاری دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران"، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره نهم، شماره 34.
خسروی، محمدعلی. جباری ثانی، عباسعلی. (1390) "ظرفیتهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دیپلماسی عمومی"، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال سوم، شماره 11.
داداندیش، پروین. احدی، افسانه. (1390) "جایگاه دیپلماسی عمومی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران"، فصلنامه روابط خارجی، سال سوم، شماره اول.
درخشه، جلال. غفاری، مصطفی. (1390) "دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام، فرصت‎ها، اقدامات، اولویت‌ها و دستاوردها"، مجله فرهنگ – ارتباطات، سال دوازدهم، شماره شانزدهم.
دهشیری، محمدرضا. (1393) "دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران"، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
رستگاری، محمدحسین. (1395) «دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران؛ چالش‌ها و چینش‌ها»، دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی راهبردی معاونت مدیریت و توسعه منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
رضایی، ناصر. (1393)، تحلیل جایگاه دیپلماسی عمومی در گردشگری ایران، فصلنامه ژئوپلتیک، سال دهم، شماره دوم.
سیمبر، رضا. دانیال، رضاپور. دانش، خسرو . (1395)، مخاطبان، اهداف و تقویت دیپلماسی عمومی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، فصلنامه پژوهش‌های انقلاب اسلامی، انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران، سال پنجم.
طاهری، مهدی. (1398) «نقش رسانه‌های برون مرزی در پیشبرد دیپلماسی گردشگری جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش‌نامه رسانه بین‌الملل، سال چهارم، شماره اول.
مارچینکوفسکی، محمد اسماعیل. (1384) «ارتباط ایرانیان با سیامی‌ها»، ترجمه: علی اصغر جنت پور، تاریخ روابط خارجی، ش 22، صص 32-9.
موسوی خورشیدی، سید محمدجواد. (1394)، «نقش دیپلماسی عمومی نوین در تامین منافع ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست شماره ششم.
هادیان، ناصر. احدی، افسانه. (1388) «جایگاه مفهومی دیپلماسی عمومی»، فصلنامه بین‌المللی روابط خارجی، سال اول، شماره سوم.
 
وبسایت
سارلی، ناصرقلی. (1397) «سهم مالزی از زبان فارسی» https://www.ibna.ir/fa/longint/266573، 29 مهر 1397.
 
مصاحبه­ها
برکشلی، ماندانا، (14 دی 1400). مصاحبه شخصی.
سلطان زاده، مهدی، (11 آبان 1400) مصاحبه شخصی.
عالمی، عبدالرضا (24 آذر 1400) مصاحبه شخصی.
اسناد
اداره حفظ و نگهداری اسناد وزارت امور خارجه، 121-102-17-53. 1351 ش.
اداره حفظ و نگهداری اسناد وزارت امور خارجه،  6-47-10-1349ش
 
انگلیسی:
Bani Kamal, Abdol Moghset. Hossain, Ishtiaq. (2016) “The Iranian diaspora in Malaysia: a socio-economic and political analysis”, Diaspora Studies, No, 10(1):1-14.
Gilboa, Eytan. (2008) “Searching for a Theory of Public Diplomacy”, The Annals of The American Academy, AAPSS, 616, March.
Guillot, Claude. )2020( “Persian and the Malaya World, Commercial and Intellectual Exchanges”, Studia Islamika, Vol. 27, no. 3, pp 405-443.
Kamal, Abdol Moghset Bani. Hossain, Ishtiaq. (2016) “The Iranian Diaspora in Malaysia: A Socio-Economic and Political Analysis,” Diaspora Studies 10, no.1.
Sharp, Paul. (2009) “Diplomatic Theory of International Relations”, Cambridge: Cambridge University Press.
Wolf, Charles. Rosen, Jr.Brian. (2004) Public Diplomacy: How to Think About and Improve It, Santa Monica: RAND Corporation.