وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 The Application of Artificial Intelligence Technologies in Modern Armed Conflicts: A Case Study of the Gaza War and Its Strategic Implications کاربست فناوری‌های هوش مصنوعی در درگیری‌های مسلحانه نوین: مطالعه موردی جنگ غزه و پیامدهای راهبردی آن 5 35 735077 FA فهیمه مغفرت کارشناس ارشد مطالعات آمریکا، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران سید جلال دهقانی فیروز آبادی استاد گروه روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Journal Article 2025 06 30 In recent decades, artificial intelligence (AI) has emerged as one of the most transformative and influential technologies in the realm of modern warfare. The development of decision-support systems, big data analytics, and precision targeting tools has given rise to a new form of armed conflict in which advanced technologies play a central role in shaping military strategies. Among contemporary examples, the Gaza War stands out as a large-scale testing ground for Israel’s extensive use of AI in military operations. Adopting an analytical and critical approach, this study examines the application of intelligent systems such as Lavender and The Gospel in Israeli military operations. The findings indicate that while the use of AI has significantly increased the speed and efficiency of target identification and elimination, it has simultaneously generated profound challenges in the domains of human rights, ethical accountability, and the political legitimacy of military actions. Field data and reports from international organizations reveal that the error rate of these systems heightens the risk of civilian harm, thereby underscoring the urgent need to reassess existing international legal frameworks. Ultimately, this article explores the strategic and geopolitical implications of AI utilization in the Gaza conflict and emphasizes the necessity of developing transparent international protocols for oversight, control, and accountability in the deployment of such technologies in future armed conflicts. در دهه‌های اخیر، هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین فناوری‌های تحول‌ساز در عرصه نبردهای نظامی شناخته شده است. توسعه سامانه‌های تصمیم‌یار، تحلیل‌گر داده‌های کلان و ابزارهای هدف‌گیری دقیق، منجر به شکل‌گیری نوعی از درگیری‌های مسلحانه شده که در آن فناوری‌های نوین نقشی محوری در راهبردهای نظامی ایفا می‌کنند. در این میان، جنگ غزه به‌عنوان یکی از جدیدترین نمونه‌ها، صحنه‌ آزمون گسترده بهره‌گیری از هوش مصنوعی توسط ارتش اسرائیل بوده است. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکردی تحلیلی-انتقادی به مطالعه کاربست سیستم‌های هوشمند نظیر «لاوندر» (Lavender) و«گاسپل»(The Gospel) در عملیات‌های نظامی ارتش اسرائیل می‌پردازد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که هرچند استفاده از هوش مصنوعی منجر به افزایش سرعت در شناسایی و حذف اهداف دشمن شده، اما هم‌زمان موجب بروز چالش‌های جدی در حوزه حقوق بشری، مسئولیت‌پذیری اخلاقی و مشروعیت سیاسی کنش‌های نظامی شده است. تحلیل داده‌های میدانی و گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی نیز حاکی از آن است که سطح خطای سامانه‌های مورد استفاده، احتمال آسیب به غیرنظامیان را افزایش داده و ضرورت بازنگری در چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی را آشکار ساخته است. در نهایت، این مقاله ضمن بررسی پیامدهای راهبردی و ژئوپلیتیکی استفاده از هوش مصنوعی در جنگ غزه، بر لزوم تدوین پروتکل‌های شفاف بین‌المللی برای نظارت، کنترل و مسئولیت‌پذیری در به‌کارگیری این فناوری‌ها در منازعات آینده تأکید می‌کند.

https://fp.ipisjournals.ir/article_735077_1779a8c3225917324f36c6823ce81114.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 Public Diplomacy and Its Relation to Algorithmic Diplomacy; How the National Image is Constructed in the Age of Artificial Intelligence دیپلماسی عمومی و نسبت آن با دیپلماسی الگوریتمی ؛ نحوة برساخته شدن تصویر ملی در عصر هوش مصنوعی 37 60 735078 FA علی اشرف نظری دانشیارگروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران پرهام پوررمضان دکترای علوم سیاسی، پژوهشگر مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه،تهران، ایران. 0000-0001-7375-0054 Journal Article 2025 05 20 In the age of globalization, we are witnessing a transformation in power patterns in the international arena; such that soft power has replaced hard power. This shift has increased the importance of public diplomacy in international relations. Meanwhile, the emergence of new technologies like Artificial Intelligence has had a significant impact on shaping national perceptions and the international image of countries. Accordingly, the research question is: What role can AI play in improving or changing the national image of countries within the framework of public diplomacy? The aim of this research is to investigate the extent and manner of AI's influence on the process of shaping countries' national image in global public opinion. The results of the qualitative data analysis indicate that in areas such as public sentiment analysis, production of personalized messages, and prediction of international feedback, AI can assist policymakers in optimizing public diplomacy strategies and significantly increase the effectiveness of national image-building. However, challenges such as the potential for information manipulation, erosion of public trust, and ethical considerations are among the risks that must be seriously considered. Furthermore, AI's ability for real-time monitoring of data from social networks, digital media, and news sources enables the rapid correction of incorrect or distorted narratives about the national image and brand, paving the way for enhancing their status and credibility in global public opinion. مفهوم دیپلماسی عمومی در روابط بین الملل از اهمیت فزاینده ای برخوردار است با توجه به ظهور فناوری‌های جدیدی همچون هوش مصنوعی شاهد اثر گذاری این مهم بر تصورات ملی و تصویر از کشورها هستیم. این پژوهش می کوشد سنجش تاثیرگذاری هوش مصنوعی بر فرآیند شکل‌دهی تصویر ملی کشورها در افکار عمومی جهانی را نیز بررسی کند. پرسش اصلی مقاله این است که هوش مصنوعی در بهبود یا تغییر تصویر ملی کشورها در چارچوب دیپلماسی عمومی چه نقشی دارد؟ نگارندگان با استفاده از روش پژوهش کیفی در پی تحلیل این ایده هستند که چگونه هوش مصنوعی با توانایی تحلیل داده‌های کلان، تولید محتوای هدفمند و مدیریت تعاملات اجتماعی، می‌تواند نقش مؤثری در بازتعریف و بهبود تصویر ملی ایفا کند. نتیایج و یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در زمینه تحلیل احساسات عمومی، تولید پیام‌های شخصی‌سازی‌شده و پیش‌بینی بازخوردهای بین‌المللی به سیاستگذاران در بهینه‌سازی دیپلماسی عمومی کمک کرده و اثربخشی تصویرسازی ملی را به نحوی بنیادین افزایش دهد. همچنین، توانایی هوش مصنوعی در پایش لحظه‌ای داده‌ها از شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های دیجیتال و منابع خبری، امکان اصلاح سریع روایت‌های نادرست یا تحریف‌شده تصویر و برند ملی را فراهم می‌کند. هرچند به طور هم‌زمان، نگرانی‌هایی از قبیل دستکاری اطلاعات و بی‌اعتمادی عمومی نیز باید مدنظر قرار گیرند.

https://fp.ipisjournals.ir/article_735078_8d17cf2037e80ac0121281ee8926c197.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 The Role of Artificial Intelligence in U.S. Foreign and Security Policy from 2021 to 2025 نقش هوش مصنوعی در سیاست خارجی و امنیتی ایالات متحده 2021 تا 2025 63 92 735079 FA محمدرضا دهشیری استاد تمام علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده روابط بین الملل، وزارت امور خارجه، تهران، ایران. 0000-0001-8223-3358 مصطفی یوسفی دانشجو ی دکترای روابط بین الملل، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0000-6329-6695 Journal Article 2025 06 22 This study aims to examine and analyze the role of AI in the foreign policy and national security of the United States during the period 2021–2025. The main research question is: What role has AI played in shaping U.S. foreign policy and national security, and how can this role be explained within the framework of great power competition, particularly with China? The theoretical framework of the study is based on neorealism in international relations, which emphasizes the anarchic structure of the international system, the competition for survival, and the pursuit of relative power by states. The research adopts a qualitative, descriptive–analytical approach, employing qualitative content analysis and trend analysis. Data were collected through the review of official U.S. government documents, think tank reports, and scholarly sources. Findings indicate that AI has become an integral part of U.S. foreign policy, utilized in areas such as cybersecurity, international narrative-building, digital diplomacy, and intelligent military operations. By enhancing data processing and analysis capabilities, AI has improved the accuracy and speed of strategic decision-making and enabled the creation of targeted diplomatic messages tailored to the cultural and social contexts of different audiences. Furthermore, the establishment of specialized institutions and the collaboration among government agencies, technology companies, and think tanks have facilitated the systematic integration of AI into U.S. foreign policy-making processes. the results suggest that AI is not merely a technological tool, but a core pillar of U.S. national power and a decisive factor in shaping the country’s international behavior in the current decade. پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل نقش هوش مصنوعی در سیاست خارجی و امنیت ملی ایالات متحده آمریکا در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق این است که فناوری‌های هوش مصنوعی چه نقشی در شکل‌دهی به سیاست خارجی و امنیت ملی ایالات متحده ایفا کرده‌اند و این نقش چگونه در چارچوب رقابت قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه با چین و روسیه، قابل تبیین است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه نوواقع‌گرایی در روابط بین‌الملل است که بر ساختار آنارشیک نظام بین‌الملل، رقابت برای بقا و افزایش قدرت نسبی دولت‌ها تأکید دارد. روش تحقیق، کیفی با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی و بررسی روندهاست. داده‌ها از طریق مطالعه اسناد رسمی دولت ایالات متحده، گزارش‌های اندیشکده‌ها و منابع علمی معتبر گردآوری شده‌اند.یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هوش مصنوعی به بخشی جدایی‌ناپذیر از سیاست خارجی ایالات متحده تبدیل شده و در حوزه‌هایی همچون امنیت سایبری، روایت‌سازی بین‌المللی، دیپلماسی دیجیتال و عملیات نظامی هوشمند به کار گرفته شده است. این فناوری با افزایش توان پردازش و تحلیل داده‌های عظیم، دقت و سرعت تصمیم‌گیری‌های راهبردی را ارتقا داده است. همچنین، ایجاد نهادهای تخصصی و همکاری میان دولت، شرکت‌های فناوری و اندیشکده‌ها، زمینه‌ساز ادغام سیستماتیک هوش مصنوعی در فرآیند سیاست‌گذاری خارجی آمریکا شده است. نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی، نه صرفاً ابزاری فناورانه، بلکه یکی از ارکان اصلی قدرت ملی ایالات متحده و عاملی مؤثر در شکل‌دهی به رفتار بین‌المللی این کشور در دهه جاری به شمار می‌آید.

https://fp.ipisjournals.ir/article_735079_650b504dfb84595127d7917479aed654.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 The Role of Artificial Intelligence in the United States Foreign Policy نقش هوش مصنوعی در دیپلماسی عمومی ایالات متحده امریکا 93 117 738006 FA مجید استوار دانشیارگروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0000-0003-2929-9977 سید مصطفی حسینی احمدی گروه علوم سیاسی و حکمرانی، واحد الکترونیک، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 06 12 Artificial intelligence (AI) has a significant impact on the United States’ foreign policy and decision-making within the realm of public diplomacy. This advanced technology enables predictive analyses and real-time threat detection, ranging from anticipating military maneuvers to assessing political instabilities. However, in the process of integrating AI into diplomatic operations and strategic planning, the United States must implement this technology responsibly while addressing existing ethical and security challenges. The fundamental research question of this study is: What role does AI play in U.S. foreign policy? The present study employs a qualitative methodology, drawing upon library and online resources and utilizing an analytical–descriptive approach to examine the position of AI in U.S. foreign policy. The study tests the hypothesis that AI holds a critical role in U.S. foreign policy by forecasting policies, creating new opportunities in international interactions, and enhancing public diplomacy. The findings indicate that the strategic utilization of AI capabilities can transform the global order and pave the way for a new era in state-to-state relations. Accordingly, the opportunities and challenges of AI in U.S. foreign policy require careful discussion and analysis. هوش مصنوعی به طور قابل توجهی در سیاست خارجی و تصمیم‌گیری در حوزه دیپلماسی عمومی ایالات متحده تاثیرگذار است. این فناوری پیشرفته امکان تحلیل‌های پیش‌بینی‌کننده و تشخیص تهدید در زمان واقعی را فراهم کرده است، از پیش‌بینی حرکات نظامی گرفته تا ارزیابی بی‌ثباتی‌های سیاسی. با این حال، در روند ادغام هوش مصنوعی در عملیات دیپلماتیک و برنامه‌ریزی استراتژیک، ایالات متحده ملزم است که این فرآیند را به شکلی مسئولانه پیش ببرد و در عین حال به چالش‌های اخلاقی و امنیتی موجود نیز وفادار بماند. پرسش بنیادی پژوهش این است که هوش مصنوعی چه جایگاهی در سیاست خارجی آمریکا دارد؟ روش پژوهش حاضر کیفی است و با استناد به منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی و تجزیه و تحلیل داده‌ها با رویکرد تحلیلی – توصیفی، جایگاه هوش مصنوعی را در سیاست خارجی ایالات متحده مورد توجه قرار می‌دهد و این فرضیه را بررسی می‌کند که هوش مصنوعی از طریق پیش بینی سیاست‌ها، ایجاد فرصت‌های جدید در تعاملات بین‌المللی و تقویت دیپلماسی عمومی، جایگاهی مهم در سیاست خارجی آمریکا دارد. نتایج این بررسی حاکی از آن است که بهره‌برداری استراتژیک از قابلیت‌های هوش مصنوعی می‌تواند نظم جهانی را دگرگون کرده و زمینه‌ساز دورانی جدید در روابط دولت – ملت‌ها شود. از این رو لازم است فرصت‌ها و چالش‌های هوش مصنوعی در سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

https://fp.ipisjournals.ir/article_738006_5fce397401d6c6c83779ec14533c59e3.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 Artificial Intelligence, Metatheory of International Relations and Synergetic Diplomacy هوش مصنوعی، فرانظریه روابط بین‌الملل و دیپلماسی هم‌افزا 119 151 735082 FA محمدعلی رفیعی دکترای روابط بین الملل، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0004-4876-3987 Journal Article 2025 04 28 The emergence of artificial intelligence has posed a fundamental challenge to the conceptual, normative, and theoretical foundations of International Relations. This phenomenon has not only transformed policy-making tools but also redefined key concepts such as agency, social reality, knowledge, and international order. This study, with a focus on metatheory, examines the relationship between artificial intelligence and the ontological, epistemological, and methodological dimensions of International Relations theory. The main research question addresses the impact of artificial intelligence on the threefold metatheoretical dimensions (ontology, epistemology, and methodology) of International Relations. The study employs the English School, as a middle-ground and pluralist theory, to explain these transformations. By emphasizing new concepts such as hybrid entities and actors, cybernetic feedback loops at the ontological level, symbiotic epistemology, and integrated methodology, the effects of artificial intelligence on International Relations theory are analyzed. The role of diplomacy as a central institution of international order is examined in light of technological transformations, and the concept of "synergistic diplomacy"—based on deep human–machine cooperation and interaction—is introduced. The article concludes by emphasizing the necessity of metatheoretical rethinking within existing theories and the gradual evolution of the English School to address the emerging digital order. The research method of this article is descriptive–analytical, and data has been collected through document and library study. Using conceptual analysis, the study seeks to provide a theoretical framework for understanding the metatheoretical transformations brought about by artificial intelligence. ظهور هوش مصنوعی، چالشی اساسی برای بنیان‌های مفهومی، هنجاری و نظری روابط بین‌الملل پدید آورده است. این پدیده نه‌تنها ابزار سیاست‌گذاری را متحول ساخته، بلکه مفاهیمی چون عاملیت، واقعیت اجتماعی، دانش و نظم بین‌المللی را بازتعریف کرده است. پژوهش حاضر با تمرکز بر فرانظریه، به بررسی نسبت هوش مصنوعی با ابعاد هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و روش‌شناختی در نظریه روابط بین‌الملل می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش تأثیر هوش مصنوعی بر ابعاد سه‌گانه فرانظریه (هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی) روابط بین‌الملل است. ظرفیت‌های «مکتب انگلیسی» را به عنوان یک نظریه میانه و تکثرگرا در تبیین این تحولات مورد استفاده قرار می‌دهد. با تأکید بر مفاهیم جدیدی چون موجودیت و بازیگر ترکیبی، و حلقه‌های بازخورد سایبرنتیک در سطح هستی شناسی، شناخت شناسی همزیستی و روش تلفیقی تأثیرات هوش مصنوعی بر نظریه روابط بین الملل تبیین می‌گردد. نقش دیپلماسی به‌عنوان نهاد محوری نظم بین‌المللی در پرتو تحولات فناورانه تبیین شده و مفهوم «دیپلماسی هم‌افزا» مبتنی بر همکاری و تعامل عمیق انسان ـ ماشین ارائه می‌شود. نتیجه‌گیری مقاله بر لزوم بازاندیشی فرانظری در نظریه‌های موجود و تحول تدریجی مکتب انگلیسی برای پاسخ‌گویی به نظم دیجیتال آینده تأکید دارد. روش تحقیق این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. با استفاده از تحلیل مفهومی تلاش شده است چارچوبی نظری برای درک تحولات ناشی از هوش مصنوعی در سطح فرانظریه‌ای ارائه شود.

https://fp.ipisjournals.ir/article_735082_1ee6eabc0f029fd35cf1c33f51fecf9c.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 Role of Artificial Intelligence in Scientific Diplomacy: Prioritizing Challenges and Opportunities from the Perspective of Experts نقش هوش مصنوعی در دیپلماسی علمی: اولویت‌بندی چالش‌ها و فرصت‌ها از دیدگاه خبرگان 153 195 735085 FA جواد معصومی دکترای مدیریت دانش، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران. 0009-0009-2793-2143 Journal Article 2025 07 01 Objective: The primary purpose of this research is to analyze the role of Artificial Intelligence (AI) in strengthening international scientific and technological collaborations. This study also seeks to identify key capabilities, examine the challenges ahead, and propose the necessary policy frameworks for leveraging this technology in the realm of science diplomacy. Method: This applied research was conducted using a descriptive-analytical approach. Data were collected via a validated, structured questionnaire from a sample of 52 experts in the fields of artificial intelligence and science diplomacy. The data were analyzed using one-sample t-tests and the Friedman test. Findings: The results indicate that the respondents' perspectives across the four main areas of the study (foreign policy, security and ethical challenges, economic opportunities, and international collaborations) are significantly positive (p<0.001). "International collaborations" achieved the highest level of agreement with a mean of 4.27. However, the Friedman test revealed a different order of priorities: "the impact of AI on foreign policy" was identified as the most critical factor (mean rank 1.74), while "international collaborations" was ranked as the least important (mean rank 3.06) by the experts. Conclusion: This research confirms that experts perceive AI as a highly influential factor in science diplomacy. Despite AI's high potential for strengthening mutual collaborations, the primary focus of the experts is on the strategic implications of this technology for national foreign policy. These findings underscore the necessity of integrating the strategic dimensions of AI into foreign relations, developing ethical and security frameworks, and investing in the resulting economic opportunities. هدف: هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش هوش مصنوعی در تقویت همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی است. این مطالعه همچنین به دنبال شناسایی قابلیت‌های کلیدی، بررسی چالش‌های پیش رو و ارائه چارچوب‌های سیاستی لازم برای بهره‌برداری از این فناوری در عرصه دیپلماسی علمی است. روش: این پژوهش کاربردی با رویکردی توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای ساختارمند که روایی آن تأیید شده، از جامعه‌ای شامل ۵۲ نفر از خبرگان حوزه‌های هوش مصنوعی و دیپلماسی علمی جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تی تک‌نمونه‌ای و فریدمن صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که دیدگاه پاسخ‌دهندگان در چهار حوزه اصلی پژوهش (سیاست خارجی، چالش‌های امنیتی و اخلاقی، فرصت‌های اقتصادی، و همکاری‌های بین‌المللی) به‌طور معناداری مثبت است (p < 0.001). «همکاری‌های بین‌المللی» با میانگین ۴.۲۷ بالاترین سطح موافقت را کسب کرد. با این حال، آزمون فریدمن اولویت‌بندی متفاوتی را آشکار ساخت: «تأثیر هوش مصنوعی بر سیاست خارجی» با میانگین رتبه ۱.۷۴ مهم‌ترین عامل و «همکاری‌های بین‌المللی» با میانگین رتبه ۳.۰۶ کم‌اهمیت‌ترین عامل از دید خبرگان بود. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر تأیید می‌کند که متخصصان، هوش مصنوعی را عاملی بسیار تأثیرگذار در دیپلماسی علمی می‌دانند. با وجود پتانسیل بالای هوش مصنوعی برای تقویت همکاری‌های مشترک، اولویت اصلی نخبگان بر ابعاد استراتژیک تأثیر این فناوری بر سیاست خارجی کشور متمرکز است. این نتایج بر لزوم یکپارچه‌سازی ابعاد راهبردی هوش مصنوعی در روابط خارجی، تدوین چارچوب‌های اخلاقی و امنیتی، و سرمایه‌گذاری بر فرصت‌های اقتصادی ناشی از آن تأکید دارد.

https://fp.ipisjournals.ir/article_735085_af9eb1630669761cb4f4f976aee81452.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 هوش مصنوعی و تحریم های فناورانه در ساختار معنایی روابط آمریکا و اروپا با ایران 197 227 735086 FA میثم مهدیان جم دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، دانشگاه آزد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران. 0009-0008-1103-4413 Journal Article 2025 07 13 در سال‌های اخیر، فناوری‌های راهبردی نوظهور به‌ویژه هوش مصنوعی، جایگاهی بنیادین در معادلات قدرت بین‌المللی یافته‌اند. در این میان، کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا و اتحادیه اروپا، از ابزار تحریم‌های فناورانه برای اعمال محدودیت بر توسعه فناوری در جمهوری اسلامی ایران بهره گرفته‌اند. این تحریم‌ها نه‌تنها ماهیتی اقتصادی دارند، بلکه بر ساختار هویتی و گفتمانی ایران نیز اثرگذار بوده‌اند. پژوهش حاضر با رویکرد سازه‌انگاری به دنبال پاسخ به این پرسش اصلی است که تحریم‌های فناورانه با محوریت هوش مصنوعی چگونه چارچوب گفتمان‌های هویتی و امنیتی، ساختار روابط جمهوری اسلامی ایران با آمریکا و اروپا را شکل داده‌اند؟ تحریم‌های فناورانه در حوزه فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه هوش مصنوعی، نه صرفاً ابزار فشار اقتصادی بلکه سازه‌هایی گفتمانی و هویتی هستند که به بازتولید «دیگری‌سازی فناورانه » از ایران در گفتمان غرب منجر شده‌اند؛ در مقابل، ایران نیز با هویت‌سازی فناورانه مقاومت ‌محور، به بازتعریف نقش خود در نظم جهانی پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تعاملات فناورانه میان ایران و غرب، بیشتر از آنکه بر اساس موازنه منافع صرف باشد، در بستر معناها، تصورات و هویت‌های متعارض شکل می‌گیرد. این نوشتار با استفاده از منابع معتبر داخلی و خارجی، در چارچوب نظریه سازه‌انگاری، به تحلیل روندهای هویتی، سیاسی و فناورانه در ساختار روابط ایران با قدرت‌های غربی می‌پردازد.

https://fp.ipisjournals.ir/article_735086_43e774f187cb36eee933ac1f15dc2d33.pdf

وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 40 1 2026 05 22 "Artificial Intelligence and Trade Diplomacy: Transformation in Supply Chains" An Analysis of the Impact of Artificial Intelligence on Global Trade and Its Role in Shaping Countries' Trade Policies "هوش مصنوعی و دیپلماسی تجاری: تحول در زنجیره های عرضه" تحلیل تآثیر هوش مصنوعی بر تجارت جهانی و نقش آن در شکل دهی به سیاست های تجاری کشورها 229 256 735087 FA سیده پریا نجفی کارشناس ارشد مدیریت استراتژیک، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0009-0006-1289-8171 Journal Article 2025 07 05 This study aims to analyze the impact of Artificial Intelligence (AI) on commercial diplomacy and the restructuring of global supply chains. It seeks to answer the central question of how emerging technologies-particularly AI-are reshaping the trade policy frameworks of states. Drawing on two theoretical approaches-Neofunctionalism and the International Political Economy of Technological Innovation-this article argues that AI is not merely a technological tool but a structural mechanism for global regulation, soft power projection, and geopolitical competition in international trade. Core concepts such as commercial diplomacy, global supply chains, and technological governance are defined and examined in relation to AI. The paper investigates the influence of AI across four dimensions of commercial diplomacy: small and medium-sized enterprises, multinational corporations, trade-supporting institutions, and state-led trade diplomacy. Supported by comparative studies and empirical evidence, all four hypotheses of the study are confirmed, demonstrating the transformative role of AI in both trade policymaking and diplomatic structures. In the policy analysis section, the article provides a set of tailored recommendations for Iran, including the development of a national AI-driven trade diplomacy strategy, empowering non-state trade institutions through AI tools, participating in global AI standard-setting processes, promoting multi-level digital diplomacy, and strengthening interdisciplinary foresight research. Ultimately, the article offers a comprehensive framework for analyzing the intersection of technology and diplomacy in the digital age. تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر دیپلماسی تجاری و باز‌آرایی زنجیره‌‌های تأمین جهانی، در پی پاسخ به این پرسش کلیدی است که چگونه فناوری‌های نوین، به ‌ویژه هوش مصنوعی، سیاست‌‌گذاری تجاری کشور‌ها را باز‌تعریف می‌کنند. مقاله در چارچوب حوزه اقتصاد سیاسی بین‌الملل و با بهره‌گیری از رویکرد نظری نوکارکردگرایی (با تأکید بر نوآوری فناورانه) نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نه تنها یک ابزار فناورانه، بلکه سازوکاری ساختاری برای تنظیم‌گری جهانی، اعمال قدرت نرم و رقابت ژئوپلیتیکی در حوزه تجارت بین‌الملل محسوب می‌شود. مفاهیم اصلی مانند دیپلماسی تجاری، زنجیره تأمین جهانی و حکمرانی فناورانه در ارتباط با هوش مصنوعی تعریف شده و در ادامه، نقش این فناوری در چهار سطح دیپلماسی تجاری شرکت‌‌های کوچک و متوسط، شرکت‌‌های چند‌ملیتی، نهاد‌های صنفی و حکومت‌‌ها تحلیل شده است. همچنین، با استناد به مطالعات تطبیقی و شواهد تجربی، چهار فرضیه مقاله در زمینه تأثیر هوش مصنوعی بر سیاست تجاری و ساختار‌های دیپلماتیک اقتصادی تأیید گردید. در بخش تحلیل سیاستی، پیشنهاد‌هایی برای ایران ارائه شده که شامل تدوین راهبرد ملی هوش مصنوعی-محور، توانمند‌سازی نهاد‌‌های تجاری، مشارکت فعال در تنظیم استاندارد‌های جهانی، توسعه دیپلماسی فناوری چند سطحی، و تقویت پژوهش‌‌های آینده‌نگر میان‌ رشته‌‌ای است. در نهایت، این مقاله چارچوبی جامع برای تحلیل رابطه میان فناوری و دیپلماسی در عصر دیجیتال ارائه می‌دهد. [1] Artificial Intelligence

https://fp.ipisjournals.ir/article_735087_9978a9f537422ee457d36907130f2ad7.pdf