وزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823Analysis of the Relations between the Islamic Republic of Iran and Iraq within the Framework of Complex Interdependence Theoryتحلیل روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق در چارچوب نظریه وابستگی متقابل پیچیده305729060FAمحمدعلیرفیعیدکترای روابط بین الملل، دانشگاه تهران، ایران0009-0004-4876-3987Journal Article20250428The bilateral relations between the Islamic Republic of Iran and the Republic of Iraq, despite fluctuations and political-security crises, have experienced a growing trend of expanding interactions. It can be argued that over the past two decades, signs of a transformation in the pattern of relations from a security-centered approach to complex, multidimensional, and interwoven interactions have become evident. The purpose of this study is to explain bilateral relations and their transformation based on the theory of complex (and asymmetric) interdependence. The main research question is: how can the relations between the Islamic Republic of Iran and Iraq become resilient against endogenous vulnerabilities and third-party threats? The research hypothesis is that, in order to strengthen the resilience of bilateral relations through multidimensional interdependence, policies should focus on institutionalizing economic relations, expanding cultural and social cooperation, promoting environmental and service-oriented collaborations, reinforcing institutional ties while reducing personalization, and enhancing resilience against third-party states. These measures aim to: (1) create multidimensional and balanced relations; (2) move interdependence from an asymmetric toward a more symmetric form; (3) ensure that interactions become institutional, public, and transparent, rather than merely individual or security-based; and (4) establish new structures to deter external actors from undermining the relationship. In this way, greater trust will be generated on the Iraqi side, broader cooperation across all fields will emerge, and the vulnerability of bilateral relations will be significantly reduced. This article employs a descriptive-explanatory method, with data collected through library sources, academic journals, and reliable online platforms.روابط دوجانبه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق علیرغم فراز و نشیبها و بحرانهای امنیتی و سیاسی، روند فزاینده گسترش تعاملات را تجربه میکند. میتوان گفت طی دو دهه اخیر نشانههای تبدیل الگوی روابط دو کشور از رویکرد امنیت محور به تعاملات پیچیده، چندبُعدی و درهمتنیده قابل مشاهده است. هدف از این پژوهش، تبیین روابط دوجانبه و تحول در آن بر اساس نظریه وابستگی متقابل پیچیده (و نامتقارن) است. سؤال اصلی پژوهش این است که روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق چگونه میتواند در برابر آسیبهای درون زاد و تهدیدات طرف ثالث مقاوم گردد؟ فرضیه پژوهش این است که با هدف مقاومسازی روابط دوجانبه از طریق وابستگی متقابل چندبعدی، میبایست سیاست نهادینهسازی روابط اقتصادی، گسترش همکاریهای فرهنگی و اجتماعی، همکاریهای محیط زیستی و خدماتی، تقویت روابط نهادی و کاهش شخصی سازی و مقاوم سازی روابط در برابر کشورهای ثالث را دنبال نمود تا 1) روابط چندبُعدی و متوازن ایجاد کرد؛ 2) وابستگی را از حالت نامتقارن به سمت متقارن سوق داد؛ 3) تعاملات نهادی، عمومی و شفاف شود، نه صرفاً فردی یا امنیتی؛ 4) ساختارهای جدیدی برای بازدارندگی در برابر تخریب رابطه از سوی کشورهای ثالث ایجاد شود. دراین صورت اعتماد طرف عراقی بیشتر جلب میشود و همکاری بیشتر و گسترده تری در همه حوزهها رخ خواهد داد و آسیب پذیری روابط دوجانبه بسیار کاهش مییابد. این مقاله با استفاده از روش توصیفی و تبیینی و با شیوه گردآوری دادهها به صورت کتابخانهای، مقالات مندرج در مجلات تخصصی و سایتهای معتبر اینترنتی نگاشته شده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_729060_3c5f203e44ef01b2461a8f0e3c3a01c6.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823Examining the possibility of change in Iran's foreign policy towards the European Union in the Pezeshkian government based on the Kingdon modelبررسی امکان تغییر در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال اتحادیه اروپا در دولت پزشکیان بر اساس مدل کینگدان6631729061FAمهدیعباس زاده فتح آبادیدانشیار گروه علوم سیاسی،دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران0000-0003-1893-2132حانیهطالبی زاده سردریکارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران0009-0002-1112-1898Journal Article20250508Given the developments in global politics and changes in strategic situations, examining Iran-EU relations in different periods requires a detailed and comprehensive analysis. These relations have been affected by numerous factors such as sanctions, Iran's nuclear program, and humanitarian issues, and have been challenged at different times. In this regard, the election of Masoud Pezekian as President of the Islamic Republic of Iran could be a sensitive and important period for these relations. His approach to foreign policy may be an opportunity to improve relations with the European Union and create a positive atmosphere for dialogue and cooperation. The aim of the present study is to examine the possibility of change in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran towards the European Union based on John Kingdon's multiple currents theoretical model and using the content analysis method. The main question of the article is: How is the possibility of change in Iran's foreign policy towards the European Union under the Pezeshkian government based on the Kingdon model? The research findings show that in the period under discussion, using the analysis of the contents of existing texts and works, there is analytical evidence that the problem stream, the political stream, and the political stream accompanied the opening of a window of opportunity for change in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran. However, despite the existing opportunities, serious obstacles have also cast a heavy shadow on the relations between the two sides.با توجه به تحولات سیاست جهانی و تغییرات در موقعیتهای استراتژیک، بررسی روابط ایران و اتحادیه اروپا در دورههای مختلف نیازمند تحلیل دقیق و جامعی است. این روابط تحت تأثیر عوامل متعددی نظیر تحریمها، برنامه هستهای ایران و مسائل انسانی قرار داشته و در مواقع مختلف به چالش کشیده شده است. در این راستا، انتخاب مسعود پزشکیان به عنوان رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران میتواند دورهای حساس و مهم برای این روابط باشد. رویکرد او به سیاست خارجی ممکن است فرصتی برای بهبود روابط با اتحادیه اروپا و ایجاد فضای مثبت برای گفتگو و همکاری باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی امکان تغییر در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال اتحادیه اروپا بر اساس مدل نظری جریانهای چندگانه جان کینگدان و با استفاده از روش تحلیل مضمون میباشد. سوال اصلی مقاله این است که امکان تغییر در سیاست خارجی ایران در قبال اتحادیه اروپا در دولت پزشکیان بر اساس مدل کینگدان چگونه است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد در دوره مورد بحث با استفاده از تحلیل مضامین متون و آثار موجود، شواهد تحلیلی مبنی بر همراهی جریان مشکل، جریان سیاستی و جریان سیاسی در جهت باز شدن پنجره فرصت برای تغییر در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد. اما علیرغم فرصتهای موجود موانع جدی نیز سایه سنگین خود را بر روابط دو طرف گسترانیده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_729061_e479c8119d816fcae1a6fb7c622372f3.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823A comparative study of soft power in the foreign policy of Iran and Türkiye in the West Asian region with emphasis on Palestine.بررسی مقایسه ای قدرت نرم در سیاست خارجی ایران و ترکیه در منطقه غرب آسیا با تاکید بر فلسطین9267730238FAدانیالرضاپوراستادیار روابط بین الملل دانشگاه گیلان0000-0001-7964-1377محمد حسیننیکزاداستادیار علوم سیاسی دانشگاه گیلان0009-0006-2800-2819Journal Article20250204The West Asian region is one of the most important international regions that has faced profound and widespread changes in recent decades. Given the increasing importance of culture in international relations and the impact of this component on countries, especially the effectiveness of the cultural elements of Iran and Turkey, the authors have raised this fundamental question within the framework of Joseph Nye's soft power theory and with a comparative approach: What is the impact of Iran's and Turkey's soft power on their foreign policy towards the Palestinian issue and what are its limitations? The main hypothesis of the research is that Iran's soft power is mainly manifested in the Palestinian resistance layer (such as supporting resistance groups through public diplomacy and cultural media), while Turkey's soft power is more focused on the diplomacy and economy layer (such as aid from the Cooperation and Aid Agency and trade exchanges), but both face limitations such as value-practical contradictions and challenges to public absorption. The comparison shows that Iran is more successful in attracting resistance layers (with an impact of 70% based on regional surveys), while Turkey is a leader in economic diplomacy but faces internal challenges such as suppressing protests. This research is based on a descriptive-analytical approach and uses qualitative research methods, and information was collected from documentary-library sources and reputable cyberspace websites.منطقه غرب آسیا یکی از مهمترین مناطق بینالمللی است که در دهههای اخیر با تحولات عمیق و گستردهای روبهرو شده است. با توجه به اهمیت روزافزون فرهنگ در روابط بینالملل و تأثیرگذاری این مؤلفه بر کشورها، به ویژه اثربخشی عناصر فرهنگی ایران و ترکیه، نگارندگان در چارچوب نظریه قدرت نرم جوزف نای و با رویکرد مقایسهای به طرح این پرسش اساسی پرداختهاند که: تأثیر قدرت نرم ایران و ترکیه در سیاست خارجی آنها نسبت به مسئله فلسطین چیست و دارای چه محدودیتهایی میباشد؟ فرضیه اصلی پژوهش این است که قدرت نرم ایران عمدتاً در لایه مقاومت فلسطین (مانند حمایت از گروههای مقاومت از طریق دیپلماسی عمومی و رسانههای فرهنگی) بروز یافته، در حالی که قدرت نرم ترکیه بیشتر در لایه دیپلماسی و اقتصاد (مانند کمکهای آژانس همکاری و کمک و مبادلات تجاری) متمرکز است، اما هر دو با محدودیتهایی مانند تناقضات ارزشی-عملی و چالشهای جذب عمومی مواجهاند. مقایسه نشان میدهد ایران در جذب لایههای مقاومتی موفقتر است (با تأثیر 70% بر اساس نظرسنجیهای منطقهای)، در حالی که ترکیه در دیپلماسی اقتصادی پیشتاز است اما با چالشهای داخلی مانند سرکوب اعتراضات روبرو است. این پژوهش براساس رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روشهای پژوهش کیفی انجام پذیرفته و اطلاعات از منابع اسنادی-کتابخانهای و تارنماهای معتبر فضای مجازی جمعآوری شده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_730238_a5f7d3d18361fbdd415278e728da44cc.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823آسیب شناسی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در مالزی(1401-1357)11893729063FAمهدیزاده علیدانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین0009-0009-6168-0752جوادبخشیدانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد قم0009-0001-4088-1514مهسامحمدزاده لاجوردیدانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران0009-0008-3017-1616Journal Article20250316دیپلماسی عمومی به عنوان ابزاری نوین در پیشبرد اهداف سیاست خارجی، نقش کلیدی در شکلدهی به افکار عمومی کشورهای هدف دارد. این پژوهش با تمرکز بر دیپلماسی عمومی ایران در مالزی، به این سؤال اصلی پاسخ میدهد که تصویر ایران در افکار عمومی مالزی چگونه شکل گرفته و کارایی آن در پیشبرد اهداف سیاست خارجی ایران تا چه میزان بوده است؟ فرضیه پژوهش این است که دیپلماسی عمومی ایران در مالزی به دلیل چالشهای ساختاری، عدم برنامهریزی بلندمدت و ضعف در ارتباط با رسانهها، نتوانسته است به طور کامل موفق عمل کند. با استفاده از چارچوب نظری دیپلماسی عمومی و روششناسی ترکیبی (مطالعات کتابخانهای، مصاحبه و نظرسنجی از 512 نفر)، یافتهها نشان میدهد که تصویر ایران در مالزی عمدتاً مثبت است، اما ضعف در هماهنگی نهادها و عدم بهرهبرداری از ظرفیتهای فرهنگی و رسانهای، مانع بهرهوری کامل شده است. این مطالعه با تجزیه و تحلیل دقیق این چالشها، راهکارهای عملی برای تقویت تلاشهای دیپلماسی عمومی ایران در مالزی ارائه میدهد.https://fp.ipisjournals.ir/article_729063_36b72b0b553a0329e4c1c5a709190a51.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823Institutionalization of Nation Branding in South Korea’s Foreign Policy: Lessons for the Islamic Republic of Iranنهادسازی ویژند ملی در سیاست خارجی کره جنوبی: درس هایی برای جمهوری اسلامی ایران146119729064FAمحمدرضادهشیریاستاد علوم سیاسی دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران.0000-0001-8223-3358رستمضیائیدانشجوی کارشناسیارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.0009-0009-3398-1400امیرحسینعرب پوردانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0000-0001-8872-326XJournal Article20250511Abstract:<br /><br />Institutionalization and governance in nation branding constitute significant issues in the field of brand management and the economic development of countries. A nation brand refers to the image and identity that a country projects in the minds of people and global markets. This brand can have a considerable impact on attracting investment, tourism, exports, and even nation culture and identity. Many countries have institutionalized their efforts to manage their nation brand and international reputation by establishing non-governmental organizations aimed at improving their global standing. Accordingly, the central question of this study is: What institutions and structures has South Korea established to manage its nation brand, and what lessons can be drawn from these experiences for the Islamic Republic of Iran? This research is based on a descriptive-analytical method using library sources, case study, and thematic analysis. The successful experience of South Korea in nation branding structures is examined, leading to the conclusion that one of the most critical components of managing a nation brand and international reputation is strategic institutionalization. South Korea’s experience suggests that the Islamic Republic of Iran should establish coherence and unified command under a supra-governmental institution and form non-governmental organizations to reduce international sensitivity toward the country’s nation branding efforts.نهادسازی و حکمرانی در برند ملی یکی از موضوعات مهم در حوزه مدیریت برند و توسعه اقتصادی کشورها به شمار میرود. برند ملی به معنای تصویر و هویتی است که یک کشور در ذهن مردم و بازارهای جهانی ایجاد میکند. این برند میتواند تأثیر زیادی بر جذب سرمایهگذاری، گردشگری، صادرات و حتی فرهنگ و هویت ملی داشته باشد. بسیاری از کشورها برای مدیریت برند ملی و شهرت بینالمللی خود، نهادسازی کردهاند و با ایجاد مؤسسات غیردولتی سعی در بهبود جایگاه خود داشتهاند. بر همین اساس پرسش اصلی این پژوهش آن است که کره جنوبی برای مدیریت برند ملی خود چه نهادها و ساختارهایی را ایجاد کردهاند؟ و این تجربهها چه رهیافتهایی برای جمهوری اسلامی ایران دارد؟ روش تحقیق پژوهش مبتنی بر منابع کتابخانهای، توصیفی - تحلیلی بوده و از مطالعه موردی (Case Study) و تحلیل مضمون استفاده کرده است. برایناساس، تجربه موفق کره جنوبی برای بررسی ساختارهای برندسازی ملی بررسی میشود و میتوان چنین برداشت کرد که یکی از مهمترین مؤلفههای مدیریت برند ملی و شهرت بینالمللی این کشور، نهادسازی راهبردی است. تجربه این کشور نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران بایستی با ایجاد انسجام و وحدت فرماندهی ذیل یک نهاد فرا قوهای، مؤسسات غیردولتی بهمنظور کاهش حساسیت جهانی در نسبت با برندسازی ملی کشور تشکیل دهد.https://fp.ipisjournals.ir/article_729064_6cf284ae168cec3d88f9eb6816d6537c.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823راهبرد سیاست خارجی روسیه درقبال جمهوری اسلامی ایران182147729175FAحمیددرجدکترای روابط بین الملل دانشگاه گیلان، رشت، ایران0000-0003-3343-9485Journal Article20240914جمهوری اسلامی ایران همچنان یکی از مهمترین شرکای ژئوپلیتیکی روسیه در سطح منطقه و بینالملل محسوب میشود. اگرچه سیاست عملگرایانه حاکم بر کرملین، باعث شده تا مسکو تحت تأثیر شرایط منطقه و بینالملل در طول دهههای گذشته از کارت ایران برای بازی با غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده نماید؛ اما با وقوع جنگ 2022 روسیه و اوکراین، مقامات کرملین در تلاش برای توسعه همکاریها و مناسبات همهجانبه با تهران بر آمدهاند. بدین ترتیب، سؤال اصلی پژوهش این است که روسیه برای تقویت روابط و همکاریهای راهبردی با ایران دست به چه اقداماتی زده است؟ فرضیه پژوهش آن است که با توجه به موقعیت راهبردی ایران در خاورمیانه و از سویی، نقش کلیدی این کشور برای تضعیف و مهار آمریکا در منطقه، روسها در تلاش برای گسترش روابط و همکاریهای نزدیک با ایران و تأمین منافع منطقهای خود بر آمدهاند.نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که بر اساس محاسبه سود و زیان، همکاریهای همهجانبه ایران و روسیه و منافع مشترک آنها در تقابل با سیاست یکجانبهگرایانه آمریکا در بلندمدت میتواند به شکلگیری نظم بینالمللی چندقطبی در صحنه جهانی منجر شود که این امر ضمن افزایش توسعه قلمروی قدرت و نفوذ بینالمللی تهران و مسکو، میتواند به تضعیف قدرت و نفوذ جهانی واشنگتن نیز کمک نماید. برای تحلیل دادهها از روش کیفی با رویکرد توصیفی- تحلیلی استفاده شده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_729175_d450cdbd63cecc037b76de3a7fc5751a.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823Foreign Policy of Moderate Revisionist Powers: A Case Study of Brazil and South Africa (2005-2023)سیاست خارجی قدرتهای تجدیدنظرطلب متوسط؛ بررسی موردی برزیل و آفریقای جنوبی (2023-2005)204183729065FAعباسعطایی خواهدانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-6105-0755مهدیسماواتیدانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات آفریقای جنوبی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0007-7542-291Xمحمد حسیناحدیدانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران0009-0006-3970-3127Journal Article20250407The struggle between revisionist and status quo powers has sometimes brought instability to the international system, which has imposed high costs on other actors. Most realist scholars blame revisionist powers for this, and their prescription for containing these powers as disruptors of the order. This study attempts to provide a more precise demarcation between disruptors of the order and other revisionists by analyzing a distinct type of revisionist powers that do not seek to disrupt the international order. It also provides a precise understanding of the process of transition of the international order in the policy arena. Therefore, the question that we will address in this study is: How has the mediating role of South Africa and Brazil in foreign policy distinguished them from other revisionist powers and influenced their strategic behavior in the international system? The hypothesis of this research is based on the principle that Brazil and South Africa, as intermediary revisionist powers, are inclined towards extensive institutional transformation through the mobilization of alternative networks and the use of coalition networks, and their strategy for creating change in the international system is based on positioning in the institutional order, peaceful coexistence, and the creation of alternative networks. In this research, two cases of Brazil and South Africa (2005-2023) have been scientifically processed using a descriptive and analytical method, based on which their approach at the regional and global levels is examined, and their agency roles and access in the international system will be discussed.جدال میان قدرتهای تجدیدنظرطلب و حافظ وضع موجود، گاهی بیثباتی را برای نظام بینالمللی به ارمغان آورده که هزینههای زیادی را به سایر بازیگران تحمیل کرده است. اکثریت صاحبنظران واقعگرایی مقصران این امر را قدرتهای تجدیدنظرطلب میدانند و تجویز آنها مهار این قدرتها بهمثابه برهمزننده نظم است. همچنین برخی از آنها قدرتهای متوسط را تجدیدنظرطلب نمیدانند. در این پژوهش تلاش شده است تا با تحلیل گونهای متمایز از قدرتهای تجدیدنظرطلب که به دنبال برهمزدن نظم بینالمللی نیستند مرزبندی دقیقتری میان برهمزنندگان نظم و دیگر تجدیدنظرطلبان ارائه کنیم. همچنین در عرصه سیاستگذاری درک دقیقی از فرایند گذار نظم بینالملل بدست آوریم. بنابراین پرسشی که در این تحقیق به آن خواهیم پرداخت، این است. چگونه نقش میانجی آفریقای جنوبی و برزیل در سیاستخارجی منجر به تمایز آنها با دیگر قدرتهای تجدیدنظرطلب شده است و بر رفتار راهبردی آنها در نظام بینالملل تأثیر گذاشته است؟ فرضیه این تحقیق بر این اصل استوار است که برزیل و آفریقای جنوبی بهعنوان قدرتهای تجدیدنظرطلـب میانجـی، به تــحول نــهادی گــسترده از طریق بــسیج شبکههای جایگزین و بهرهگیری از شبکه ائتلافی تمایل دارند و راهبرد آنها در ایجاد تغییر در نظام بینالملل بر موقعیتیابی در نظم نهادی، همزیستی مسالمتآمیز و ایجاد شبکههای جایگزین استوار است. در این تحقیق دو مورد برزیل و آفریقای جنوبی ( ۲۰۰۵-۲۰۲۳) به روش توصیفی و تحلیلی مورد پردازش علمی قرار گرفته است که مبتنی بر آن، رویکرد آنها در دو سطح منطقه و جهانی مورد بررسی قرار گرفته و به نقشهای کارگزاری و دسترسی آنها و مولفههای قدرتهای متوسط در نظام بینالملل خواهیمپرداخت.https://fp.ipisjournals.ir/article_729065_f026a91f6903d55da5108c31cde7e0ac.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968039220250823"The Smart Power Strategy of U.S. Foreign Policy in Africa (The Impact of the African Growth and Opportunity Act (AGOA) on Trade Development and Investment in Sub-Saharan African Countriesاستراتژِی قدرت هوشمند سیاست خارجی آمریکا در آفریقا (تأثیر قانون رشد و فرصتهای آفریقا (AGOA) بر توسعه تجاری و سرمایهگذاری در کشورهای جنوب صحرای آفریقا)226205729066FAمهدیکاردوستدکترای علوم سیاسی از دانشگاه پنجاب پاکستانJournal Article20250816روش تحقیق به صورت تحلیل اسنادی و بررسی دادههای ثانویه و مطالعات موردی است. دادهها از منابعی چون سازمان تجارت جهانی (WTO)، کمیسیون تجارت بینالمللی (ITC) و بانک توسعه آفریقا (AfDB) گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهند که هرچند AGOA زمینهای برای افزایش صادرات غیرنفتی و جذب سرمایهگذاری بهویژه در کشورهایی چون کنیا و اتیوپی فراهم کرده است، اما محدودیتهای ساختاری و سیاسی در کشورهای جنوب صحرای آفریقا و همچنین رقابت فزاینده با چین و هند مانع بهرهبرداری کامل از این ظرفیتها شده است. در نهایت، نتایج نشان میدهد که قانون AGOA اگرچه ابزاری کلیدی برای تقویت روابط تجاری و سرمایهگذاری میان آمریکا و آفریقا محسوب میشود، اما کارآمدی آن در گرو اصلاحات ساختاری داخلی و بازنگری سیاستهای راهبردی آمریکا در قبال این قاره است. آفریقا برای مدت طولانی بازیگر حاشیه ای در سیاست خارجی ایالات متحده بوده است. تعامل ایالات متحده در آفریقا مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته است که نشان دهنده تغییر اولویت های سیاست خارجی ایالات متحده و پویایی های ژئوپلیتیک جهانی است.آفریقا در دو دههی اخیر به یکی از میدانهای مهم رقابت قدرتهای بزرگ جهانی بدل شده است و سیاستهای اقتصادی و تجاری به ابزاری کلیدی برای نفوذ ژئوپلیتیکی در این قاره تبدیل شدهاند. در این میان، ایالات متحده آمریکا با بهرهگیری از سیاستهای تجاری نظیر قانون رشد و فرصت آفریقا (AGOA) تلاش کرده است جایگاه خود را در برابر رقبایی چون چین و هند تثبیت کند.این مقاله به بررسی تأثیر سیاستهای اقتصادی و تجاری ایالات متحده، به ویژه قانون AGOA، بر توسعه تجاری و سرمایهگذاری در کشورهای جنوب صحرای آفریقا میپردازد. هدف پژوهش، تحلیل نقش AGOA به عنوان ابزار سیاست خارجی اقتصادی آمریکا در تقویت روابط تجاری و سرمایهگذاری با آفریقا و ارزیابی دستاوردها و محدودیتهای آن در دوره زمانی 2000 تا 2025 است. برای این منظور، چارچوب نظری پژوهش بر مبنای نظریهی لیبرالیسم نهادگرا در اقتصاد سیاسی بینالملل استوار است.روش تحقیق به صورت تحلیل اسنادی و بررسی دادههای ثانویه و مطالعات موردی است. دادهها از منابعی چون سازمان تجارت جهانی (WTO)، کمیسیون تجارت بینالمللی (ITC) و بانک توسعه آفریقا (AfDB) گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهند که هرچند AGOA زمینهای برای افزایش صادرات غیرنفتی و جذب سرمایهگذاری بهویژه در کشورهایی چون کنیا و اتیوپی فراهم کرده است، اما محدودیتهای ساختاری و سیاسی در کشورهای جنوب صحرای آفریقا و همچنین رقابت فزاینده با چین و هند مانع بهرهبرداری کامل از این ظرفیتها شده است. در نهایت، نتایج نشان میدهد که قانون AGOA اگرچه ابزاری کلیدی برای تقویت روابط تجاری و سرمایهگذاری میان آمریکا و آفریقا محسوب میشود، اما کارآمدی آن درhttps://fp.ipisjournals.ir/article_729066_5cb524f23e8dcfde90ef6fe1b0ae3d4f.pdf