وزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621A Comparative Approach to Foreign Policy Discourses of Ahmadinejad and Rouhani Administrations: The Case of the Middle East Securityبررسی مقایسهای گفتمانهای سیاست خارجی دولت دهم و یازدهم و تأثیر آن بر امنیت منطقه خاورمیانه73524643FAزهرامحمودخانیگارینهکشیشیانJournal Article20170306گفتمان سیاست خارجی، بهعنوان بخش اصلی جهتگیری رفتار استراتژیک دولتها، ضمن تبیین معنایی رفتار و کردار کارگزاران، نسبت رابطه این رفتارها را با توجه به سیاست خارجی آن دولتها آشکار میسازد. از نظر <em>لاکلاو</em> و <em>موفه</em>، مهمترین بخش مطالعات سیاسی، شناخت گفتمانهاست که در آن کارکرد و دگرگونی اندیشهها بهمثابه یک گفتمان که سازنده معانی و فعالیتهای سیاسی هستند، معنا مییابد. با درنظر گرفتن این مقدمه، ظهور هریک از گفتمانها، عرصهای برای تأثیرگذاری آنها بر مسائل منطقهای ازجمله امنیت بوده است. الگوی رفتاری و راهبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با توجه به معنا و مفهوم عدالت (دولت دهم) و اعتدال (دولت یازدهم) مفصلبندی شده است و وجه تمایزی به هر دوی آنها میدهد. این مقاله درصدد پاسخگویی به این پرسش است که: «تأثیر گفتمانهای سیاست خارجی دولت دهم و یازدهم با توجه به نمودار متمایز الگوهای رفتاری آنها بر امنیت منطقه خاورمیانه چیست؟ در پاسخ به این پرسش، فرضیه مقاله این است که «ایجاد رویکردهای تعاملی کشورهای منطقه خاورمیانه با ایران با تأکید بر گفتمان این دولتها در آرمانگرا یا واقعگرا بودن آنها معنا مییابد».https://fp.ipisjournals.ir/article_24643_ce9fd3049217c508cdd7f963031dcc3d.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621The Islamic Republic of Iran and the Arab World Crisesبررسی رویکرد و جهتگیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال بحرانهای جهان عرب375924644FAسید امینرضوینژاداسماعیلشفیعیJournal Article20170306ایران، از گذشتههای دور ارتباطات و پیوندهای نزدیکی با جهان عرب داشته است. در دوره پهلوی دوم، روابط ایران و کشورهای محافظهکار عرب با محوریت غرب گسترش یافت و ایران و عربستان، در قالب سیاست دوستونی نیکسون، نقش مهمی در تأمین امنیت خلیج فارس ایفا کردند. با وقوع انقلاب اسلامی و تغییر مواضع جمهوری اسلامی ایران، این روابط تحول یافت و کشورهای محافظهکار عرب، نگران گسترش انقلاب اسلامی به کشورهای خود شدند. وقوع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و حمایت کشورهای محافظهکار عربی از صدام، در راستای مهار امواج انقلاب اسلامی بود. البته در این مدت کشورهای سوریه، لیبی و الجزایر از حمایت از عراق خودداری کردند. با پایان جنگ تحمیلی و حمله عراق به کویت، صفبندیهای گذشته جهان عرب به هم خورد. تحولات بعدی مانند حوادث یازده سپتامبر، حمله امریکا به عراق و روی کار آمدن حکومت اکثریت شیعی با سقوط صدام، و برنامه صلحآمیز هستهای ایران، مواضع جهان عرب در برابر ایران و در مقابل، مواضع جمهوری اسلامی ایران در برابر جهان عرب را تغییر داد. هدف مقاله حاضر که به روش توصیفیـتحلیلی انجام شده، بررسی مواضع ایران در قبال مسائل جهان عرب است. با توجه به فقدان یکپارچگی جهان عرب، جمهوری اسلامی ایران دارای مواضع متفاوتی در برابر بحرانهای عربی بوده است. ایران، در مسائل ایرانیـعربی موضعی قاطع، در بحرانهای درون جهان عرب بیطرفی نسبی، در بحرانهای داخلی جهان عرب که یک سوی آن شیعیان بودهاند، جانبداری از شیعیان، و در برابر بحرانهای جهان عرب و غیرعرب، همبستگی و همکاری با اعراب را درپیش گرفته است.https://fp.ipisjournals.ir/article_24644_c9344998d1ecc002e56b572b310a2ab1.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621The Radical Islamist Currents: ISIS as a Case Studyمطالعه جریانهای افراطیگری اسلامی: مطالعه موردی داعش618324645FAمجیدرضامؤمنیبنفشهرستمیآزادهرحیمی لهی0000-0003-1544-9217Journal Article20170306با مشاهده حرکتهای افراطی گروههایی مانند سلفیهای جهادی، القاعده، طالبان، و... که همگی بهنوعی خواهان برقراری حکومت اسلامی هستند، میتوان گفت، آنها گروهی از اسلامگرایان تندرو اهل سنتاند که خود را نماینده واقعی دین میدانند. در این میان، جریانی رادیکال موسوم به داعش با اعمال خشونتآمیز، پدید آمده که با روند در پیش رو و با حمایت کشورهای غربی و کشورهای منطقه، بهنوعی همه جوامع جهان را تحتالشعاع قرار داده است. هدف این مقاله، شناخت جریانهای تکفیری برآمده از ایدئولوژی وهابیت و درنهایت، داعش است. این مقاله در پی پاسخگویی به این پرسش اساسی است که «خاستگاه جریانهای افراطیگری اسلامی کجا بوده و این جریانها چگونه شکل گرفتهاند؟» فرضیهای که در پاسخ به این پرسش مطرح میشود، این است که «منشأ جریانهای افراطیگری اسلامی، در عربستان سعودی بوده و از جریان وهابیت سرچشمه گرفته و تکوین یافتهاند». بهعبارت دیگر، داعش جریانی است با پیشینة گروههای افراطی که منشأ آن وهابیت است؛ بنابراین، جریان نوینی نیست. این مقاله براساس روشی تبیینیـتحلیلی با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی انجام شده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_24645_b941a08af07454487cd79c7f5f0af926.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621The Political Economy of Iran – Turkey Relations during “the Justice and Development Party” Governanceاقتصاد سیاسی روابط ایران و ترکیه در دوره حکومت حزب عدالت و توسعه8511324646FAمحمدرضاغائبیJournal Article20170306روابط ایران و ترکیه همواره ترکیبی از رقابت و همکاری، ولی باثبات بوده است. اغلب، دلیل این ماهیت متعارض، وضعیت ژئوپلیتیک متفاوت دو کشور قلمداد شده، ولی همزمان، ژئواکونومی نیز نقش مهمی در این زمینه ایفا کرده است. در طول سالهای اخیر، با توجه به نیازهای متغیر دو کشور و تلاش برای دستیابی به توسعه اقتصادی، ابعاد جدیدی در روابط دو کشور بروز یافته که برخی منافع همکاریهای دوجانبه را تقویت کرده و از تشدید رقابت کاسته است. مقاله حاضر، روابط دوجانبه ایران و ترکیه را در زمان حاکمیت حزب عدالت و توسعه در ترکیه از منظر اقتصاد سیاسی بررسی میکند. پرسش اساسی پژوهش این است که: «اقتصاد سیاسی سیاست خارجی ایران در مورد ترکیه چیست؟» و هدف، آزمون این فرضیه اصلی است که «روابط بین ایران و ترکیه در دهه اخیر تا حد زیادی مبتنیبر گسترش روابط اقتصادی بوده که بیشتر متأثر از حوزه انرژی بهویژه گاز است و درعینحال برخلاف ماهیت همکاری روابط اقتصادی، روابط سیاسی دو کشور دارای ماهیت رقابت منطقهای بوده است». بر این اساس سه حوزه اولویتدار نامتقارن در روابط دو کشور شامل ژئوپلیتیک، عامل انرژی در روابط اقتصادی، و اولویت گاز طبیعی در روابط اقتصادی دو کشور بیان میشوند و درنهایت، مقاله به این جمعبندی میرسد که بسط و تقویت روابط دو کشور در حوزه انرژی میتواند نقطه آغاز مطلوبی برای گسترش روابط دو کشور در حوزههای سیاسی موردعلاقه مشترک نیز باشد.https://fp.ipisjournals.ir/article_24646_87067b6ae6205be72c631e0f370391f7.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621The Legal Nature of the Permitted Margin of interpretation Doctrineماهیت حقوقی دکترین حاشیه مجاز تفسیر11513924647FAمریماحمدینژادیاسرامینالرعایاJournal Article20170306مقاله حاضر که ناظر بر نوعی پژوهش توصیفی است، بیان میکند که در نظام اروپایی حقوق بشر، هرگاه تعهد به حقوق مندرج در کنوانسیون اروپایی حقوق بشر منافع ضروری دولتهای عضو این کنوانسیون و حاکمیت آنها را به مخاطره بیندازد، دکترین حاشیه مجاز تفسیر دولتها با اعطای اختیاراتی به دولتهای عضو بهعنوان چتری حمایتی برای حفظ منافع ضروری آنها اقدام میکند. با تحلیل آرای دیوان اروپایی حقوق بشر و نیز دقت در شرایطی که دولتهای عضو کنوانسیون میتوانند از دکترین حاشیه مجاز تفسیر استفاده کنند، این موضوع مشخص میشود که حاشیه مجاز تفسیر، همراه با اصول حاکم بر آن، عملی «تفسیری» محسوب میشود. البته باید توجه داشت که هرچند این عمل تفسیری اختیاراتی را برای تفسیر مواد کنوانسیون اروپایی برای دولتهای عضو کنوانسیون ایجاد میکند، ولی به استناد اصل «ممنوعیت تفسیر یکجانبه معاهدات بینالمللی» دیوان اروپایی حقوق بشر وظیفه نظارت بر اختیارات دادهشده به دولتهای عضو کنوانسیون را برای جلوگیری از نقض مفاد کنوانسیون بهعهده دارد. بهعبارت دیگر، حق به اختیار دادهشده نامحدود نیست، بلکه اختیارات تفسیری دولتها گام به گام با نظارت دیوان اروپایی حقوق بشر پیش میرود. همچنین درباره مطابقت این اقدام انجامشده با روشهای تفسیر معاهدات که مهمترین آن همانا روش تفسیر غایی، ذهنی و یا متنی است، بهنظر میرسد بهدلیل استنادهای فراوان دیوان اروپایی به موضوع و هدف کنوانسیون، این نهاد قضایی هنگام اعمال دکترین حاشیه مجاز تفسیر، تمایل بیشتری به تفسیر «غایی» دارد.https://fp.ipisjournals.ir/article_24647_a522566787b294b2e70ea3d6b8a393d6.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621The United Nations Security Council and Protecting Children in Armed Conflictsشورای امنیت سازمان ملل متحد و حمایت از کودکان در درگیریهای مسلحانه14116524648FAجوادآقازادهJournal Article20170306این مقاله درصدد بررسی علل و چگونگی ورود شورای امنیت به موضوع حمایت از کودکان در درگیریهای مسلحانه، اقداماتی که شورا در این زمینه انجام داده و میزان کارآمدی اقدامات انجامشده است. در این راستا، ارزش افزوده دخالت شورای امنیت در موضوع حمایت از کودکان در درگیریهای مسلحانه بررسی خواهد شد. پیش از ورود شورای امنیت به موضوع، حقوق بینالملل حاکم بر درگیریهای مسلحانه در 4 حوزة حقوق بشردوستانه بینالمللی، حقوق کیفری بینالمللی، حقوق بشر، و حقوق کار بینالملل از وسعت قابلتوجهی برخوردار بود. بر این اساس، شورای امنیت بدون اینکه نقش تقنینی برای خود قائل شود، بیشتر درصدد عملیاتی و اجرایی کردن حقوق موجود در صحنه عمل برآمد. بهاینترتیب، پرسش اصلی مقاله حاضر این است که: «شورای امنیت سازمان ملل متحد در حمایت از کودکان در درگیریهای مسلحانه چه نقشی ایفا کرده است؟» فرضیة موردآزمون مقاله نیز این است که شورای امنیت بهدلیل تداوم نقض صلح و امنیت بینالمللی، درصدد ارتقای کیفیت مقابله با درگیریهای مسلحانه و حفظ حقوق کودکان در آنها برآمده، اما بهدلیل ماهیت بهشدت سیاسی خود، قادر به حمایت بدون تبعیض و قیدوشرط از حقوق کودکان در این درگیریها نشده است. اوج این امر در خارج کردن نام ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی از فهرست ناقضان فاحش حقوق کودکان در درگیریهای مسلحانه تجلی پیدا کرد. از سوی دیگر، ظهور و قدرتگیری گروههای تروریستی و شورشی مانند طالبان، داعش، الشباب، احرارالشام، بوکوحرام، گروه ابوسیاف و مانند اینها، کارایی ابزارها و سازوکارهایی را که تاکنون توسط شورای امنیت برای حمایت از کودکان در درگیریهای مسلحانه بهکار گرفته میشد را به چالش کشیدهاند.https://fp.ipisjournals.ir/article_24648_8684ff2b6457df6145f160954e1ff7a7.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621Nation Building in Kurdistan: Memory, Genocide and Human Rightsمعرفی و نقد کتاب ١- ملتسازی در کردستان: حافظه تاریخی، نسلکشی و حقوق بشر16717424649FAاحمدصادقیJournal Article20170306این کتاب در قالب هفت فصل و یک نتیجهگیری تنظیم شده و دارای چند ضمیمه اسنادی، و نقشه و جدول است. نویسنده کتاب با اشاره به تاریخ صدسالۀ قضیه کردستان در پیامد جنگ جهانی اول، دورۀ زمانی کتاب را بر پایۀ بررسی اقدامات نسلکشی و نقض فاحش حقوق بشر حکومت بعث عراق علیه اقلیم کردستان و نقش شخص صدام حسین در این جرایم و تحولات اقلیم کردستان عراق در پیامد جنگ سال 1991 بین عراق و ائتلاف کشورهای غرب قرار داده است. وقایعی که به بیان نویسنده در پی اقدامات ایذایی حکومت بعثی عراق و فشارها و ستمگری صدام حسین، موجب شد پیوندی بین رنجهای تحمیلشده بر کردها و تلاش آنان برای «کشورسازی» برقرار شود.https://fp.ipisjournals.ir/article_24649_a60c71bd110ebc4d6916e16b8ca24fda.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968030220160621The Envoy: Navigating a Turbulent World, From Kabul to the White Houseمعرفی و نقد کتاب ۲- فرستاده؛ سفر من در جهان آشفته، از کابل تا کاخ سفید17519824650FAعلیرضاخداقلیپورJournal Article20170306کتاب «فرستاده؛ سفر من در جهان آشفته: از کابل تا کاخ سفید» مجموعه خاطرات <em>زلمی خلیلزاد</em>، سیاستمدار و دیپلمات شناختهشده افغانتبار امریکایی است که سالها بهعنوان سفیر ایالات متحده امریکا در دو کشور بحرانزده افغانستان و عراق و همچنین بهعنوان نماینده دائم امریکا در سازمان ملل فعالیت کرده و در برخی مقاطع، در صحنه سیاست داخلی امریکا نیز ایفای نقش نموده است. این کتاب در سال 2016 توسط انتشارات سنتمارتین در 336 صفحه بهچاپ رسیده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_24650_552c85dbb110d2abb53feba0d45ca103.pdf