وزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001Behaviorology of India's New Approaches in Foreign Policyرفتارشناسی رویکردهای جدید در سیاست خارجی هند 6556769511FAJournal Article20141014توسعه سریعکشورهای آسیایی پیامدهای مختلفی در برداشته است. موفقیت در پیشبرد سریع توسعه در میان کشورهای آسیایی باعث شده تا این منطقه اولاً به یکی از پویاترین مناطق در اقتصاد جهانی تبدیل شود و ثانیاً بهعنوان یک کانون نوظهور ثروت و قدرت در جهان تلقی شود. الزام توسعه اقتصادی این کشورها از یک طرف و دگرگونیهای گسترده در نظام بینالملل جهتگیریهای جدیدی را به سیاست خارجی این کشورها تحمیل کرده است. نگاهی کوتاه به سیاست خارجی هند طی دو دهه اخیر نشاندهنده تغییرات اساسی در جهتگیری سیاست خارجی آن کشور است که شاید بتوان از آن بهعنوان چرخش به راست در سیاست خارجی هند نام برد. نگاهی کوتاه به سیاست خارجی هند طی دو دهه اخیر نشاندهنده تغییرات اساسی در جهتگیری سیاست خارجی آن کشور است که شاید بتوان از آن بهعنوان چرخش به راست در سیاست خارجی هند نام برد. هند که از بنیان گذاران جنبش عدم تعهد بهشمار میرود و چهار دهه پس از استقلال نگاه به چپ بر سیاست خارجی آن مسلط بود اکنون به شریک استراتژیک ایالات متحده در منطقه و جهان تبدیل شده است. جهتگیری نوین در سیاست خارجی هند آثار متعددی در منطقه دارد. این مقاله درصدد بررسی متغیرهای مؤثر در جهتگیریهای نوین سیاست خارجی هند است.https://fp.ipisjournals.ir/article_9511_58d2f92539a5492fe6ef1e7375c6e9b6.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001Space and National Security: Implications of Iran's Progress for its National Securityفضا و امنیت ملی؛ پیشرفتهای فضایی ایران تقویتکننده امنیت ملی 6777109512FAJournal Article20141014در چند سال اخیر در کنار پیشرفتهای گسترده ایران در علوم مختلف، گامهای بزرگی نیز در فعالیتهای فضایی برداشته شده است، به نوعی که ایران را در کنار معدود کشورهایی قرار داده که به فناوری پیشرفته فضایی برای دستیابی به فضا و حضور فعال در فضا دسترسی دارند. اگرچه هنوز ایران از نظر فناوری فضایی در آغازین مراحل خود قرار دارد و باید در این مسیر تلاشهای بیشتری بنماید ولی این واقعیتی غیرقابل انکار است که پیشرفتهای فضایی کشور آثار مثبتی را در حوزههای مختلف در پی داشته و خصوصاً میتواند به حفظ و ارتقای امنیت ملی کمک شایانی نماید. در این مقاله تلاش میشود ارتباط پیشرفتهای فضایی کشور و امنیت ملی مورد بررسی قرار گیرد و از این طریق راهکارهایی نیز برای فعالیت بهتر و ایفای نقش مؤثرتر در فضا ارائه گردد. لذا بنا بر اهمیت رقابت بینالمللی در امور فضایی و گسترش فعالیتهای کشورهای مختلف در این قلمرو، بهویژه مسائل و مشکلاتی که امروزه اکثر کشورها با آنها در ارتباط با فعالیتهای فضایی روبهرو هستند در این مقاله بدین سئوال مهم پاسخ داده میشود که پیشرفتهای فضایی ایران چه کمکی را میتوانند به حفظ و ارتقای امنیت ملی ایران بنماید.https://fp.ipisjournals.ir/article_9512_0b9b6d6d154e98ce34b3f2e4ef76eae9.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001The United Nations and Ideals for Development: from Dream to Realityسازمان ملل متحد و آرمانهای توسعه از رؤیا تا واقعیت 7117349513FAJournal Article20141014در روزهای آخر شهریور سالجاری سران کشورهای جهان در اجلاس ویژه سازمان ملل درنیویورک گرد هم آمدند تا آخرین وضعیت اجرای «اهداف توسعهای هزاره» را که درسال 2000 در اجلاسی مشابه تصویب کرده بودند، مورد ارزیابی قرار دهند. اهداف یادشده اجرای کمّی یک سلسله اهداف توسعه را تا سال 2015 مورد تصویب قرار داده است. در مقاله حاضر تلاش میشود تا ضمن مروری بر تلاشهای سازمان ملل در رابطه با توسعه از بدو تأسیس تاکنون، زمینههای تصویب «اهداف توسعهای هزاره» مورد بررسی قرار گرفته و یک ارزیابی کلی از نحوه اجرای مفاد آن منطبق با هدفگذاری صورت گرفته به همراه سایر برنامهها و هدفگذاریهای توسعهای سازمان ملل بهدست داده شود. برای این کار ابتدا به نگرش و اقدام سازمان ملل متحد در رابطه با «توسعه» نگاهی خواهیم داشت. سپس، به ابتکارات این سازمان در ابداع مواردی چون دهههای توسعه، توسعه پایدار، شاخصهای توسعه انسانی و تلاشهای آن در زمینه تأمین منابع مالی موردنیاز برای توسعه پرداخته میشود. باتوجه به اهمیت مسائل مالی به اختصار به فعالیت نهادهای «برتون وودز» و اقداماتی که این نهادها در جهت توسعه انجام دادهاند اشاره میگردد. ارزیابی این مقاله میزان موفقیت فعالیتهای این سازمان در زمینه توسعه برای کشورهای در حال توسعه را نشان میدهد.https://fp.ipisjournals.ir/article_9513_0373773367d222af429a7e5ab573a42d.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001Environment from the Realist, Liberalist and Eco-Radical Perspectivesمحیط زیست از منظر واقعگرایی، لیبرالیسم و بومگرایان افراطی (با تأکید بر پروتکل کیوتو) 7357569514FAJournal Article20141014امروزه اهمیت موضوعات مرتبط با محیطزیست بر کسی پوشیده نیست. آلودگیهای گسترده دریاها، گرم شدن فضای کره زمین، گسترش فرایند آب شدن یخهای قطب، از بین رفتن جنگلها و گسترش بیابانها در سطح کره زمین، از بین رفتن تنوع زیستی و انقراض هزاران نوع از حیوانات و گیاهان و دهها مورد دیگر از مسائل و مشکلات زیست محیطی، تنها بخش کوچکی از بحرانی هستند که انسان در اوایل قرن بیستویکم با آن مواجه است. نگرانی در مورد مسائل زیست محیطی به حدی است که عدهای معتقدند که اگر در گذشته «امنیت بینالملل» و «اقتصاد جهانی» دو موضوع اصلی روابط بینالملل بودهاند، میبایست موضوع محیط زیست را به عنوان موضوع سوم در نظر گرفت. در صورت پذیرش این واقعیت، سئوالی که در این جا مطرح میشود این است که واقعگرایی و لیبرالیسم به عنوان نظریههای مسلط روابط بینالملل چگونه میتوانند این پدیده را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهند؟ آیا این نظریهها که تحت عنوان «خردگرایان» شناخته میشوند، اصولاً اهمیت موضوع محیط زیست را قبول دارند و باتوجه به ابعاد هستیشناسانه خود توانایی تبیین موضوع را دارند؟ در مقابل رویکردهای جدید زیست محیطی که تحت عنوان «بومگرایان افراطی» شناخته میشوند، چگونه موضوعات مرتبط با محیط زیست را مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهند و چگونه به نقد نگاه خردگرایان در ارتباط با این حوزه میپردازند؟ این مقاله وجوه گوناگون مسایل زیست محیطی را مطالعه مینماید.https://fp.ipisjournals.ir/article_9514_5b8abd68981b66b960aaf87e81ef49b3.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001Dimensions of the Chinese Soft War against the USAابعاد جنگ نرم چین در مقابل آمریکا 7577769515FAJournal Article20141014قدرت نرم به نفوذ و تأثیر یک کشور در خارج با استفاده از ترغیب و جاذبه و نه تهدیدات و نیروی نظامی اشاره دارد. در این زمینه، چین بهطور فزایندهای برای افزایش نفوذ و تأثیرگذاری خود در جهان و بهخصوص ایالات متحده، حمایت از تبادلات فرهنگی با کشورهای مختلف جهان را افزایش داده، به اعزام پزشک و معلم برای کار در خارج میپردازد، از حضور دانشجویان دیگر کشورها برای تحصیل در چین استقبال میکند و هزینههای قابل توجهی برای آموزش زبان چینی در خارج از این کشور صرف مینماید.
از این منظر، کارشناسان بر این نظرند که چین تلاش دارد جهان را نسبت به نیات صلحآمیز خود متقاعد ساخته، دسترسی این کشور به منابع مورد نیاز برای تداوم رشد اقتصادی را تضمین کند و در نهایت تایوان را منزوی سازد.
در همین راستا، این باور نیز وجود دارد که چین در تقابل با غرب و ایالات متحده بهدنبال رهبری در صحنه جهانی است. با این توضیح، نوشته حاضر تلاش دارد به بررسی جنگ نرم چین و کاربرد آن در برابر غرب و بهخصوص ایالات متحده پرداخته و موفقیتهای آن در مناطق مختلف جهان را ذکر نماید.https://fp.ipisjournals.ir/article_9515_d1eb4985123f83a3414f41fffe4dde42.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001The Legal Status of Diplomatic Courier and Diplomatic Bag in International Lawوضعیت حقوقی پیک و کیسه دیپلماتیک در حقوق بینالملل 7777989516FAJournal Article20141014استفاده از پیک به عنوان یکی از روشهای برقراری ارتباطات دیپلماتیک و ارسال مکاتبات و اسناد دارای ماهیت دیپلماتیک و کیسه دیپلماتیک از دیرباز در بین کشورها مرسوم بوده است. این روشها در کنوانسیونهای چهارگانه حقوق دیپلماتیک که ایران نیز آنها را تصویب نموده بهصورت مدون در آمدند و مصونیت ارتباطات دیپلماتیک مورد تأکید قرار گرفت. لیکن در این کنوانسیونها، در مورد وضعیت حقوقی پیک و کیسه دیپلماتیک، حمایت کافی از این وسایل ارتباطی پیشبینی نشده است . برای رفع این نقیصه،کمیسیون حقوق بینالملل کار خود برای حمایت حقوقی از پیک و کیسه های دیپلماتیک و به عبارت دقیقتر به حمایت حقوقی از کیسههای دیپلماتیک که همراه پیک نیستند را از سال 1980 آغاز و در سال 1989پس از 18 سال پیشنویس طرح مربوط به پیک و کیسه دیپلماتیک باعنوان «طرح کنوانسیون راجع به وضعیت پیک دیپلماتیک و کیسه دیپلماتیک که همراه پیک دیپلماتیک نباشد» را آماده کرد. هدف از تدوین این طرح ایجاد انسجام و تدوین قواعد یکنواخت و قابل انطباق با انواع پیک و کیسه دیپلماتیک بود. این طرح بسیاری از نقایص حقوق موجود در زمینه حمایت قانونی از پیک و کیسه دیپلماتیک، سوءاستفاده از این وسایل ارتباطی و مشکلات دیگر را برطرف نمود. لیکن به دلیل تعارض منافع کشورها، علیرغم سالها تلاش کمیسیون حقوق بینالملل، تصویب این کنوانسیون و اتخاذ رویهای واحد و یکسان درخصوص پیکها و کیسههای دیپلماتیک تا کنون، امکانپذیر نشده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_9516_4d42d2f5010c1c13f23492a35645d6a7.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001The Global Framework of International Criminal Law in Combating Nuclear Terrorismچارچوب جهانی نظام حقوق بینالملل کیفری در مواجهه با تروریسم هستهای 7978169517FAJournal Article20141014یکی از چالشبرانگیزترین اقدامات تروریستی که در قرن حاضر با استفاده از مدرنترین تسلیحات کشتار جمعی ارتکاب یافته، پدیده «تروریسم هستهای» میباشد. از اینرو، بیگمان سایه شوم تروریسم هستهای امروزه بسیار بیشتر از سالهای قبل احساس میشود، چرا که عناصر بنیادگرا و سلطهستیز بینالمللی از قدرت این ابزارها آگاهی یافته و درصدد بهدستآوردن آن به عنوان عامل مهم بازدارنده و حتی انتحاری و انجام حملات بر ضد اهداف و دشمنان خود هستند. از آنجا که گروهها و دستههای تروریستی نسبت به دولتها در موضع ضعف قرار دارند احتمال به کارگیری این نوع تروریسم از سوی آنان افزایش مییابد. با این حال جامعه بینالمللی در چارچوب حقوق بینالملل کیفری درصدد ایجاد سازوکارهای مقابله با این پدیده دهشتناک بوده است. بر همین اساس، طی چند دهه اخیر اسناد متعددی را در جهت جرمانگاری اقدامات تروریسم هستهای به تصویب رسانده است. اما نکته مورد اهتمام این که تا به حال و علیرغم وجود اسناد فوق نه تنها اقدامات ارتکابی از سوی تروریستها کاهش نیافته، بلکه بهطور روزافزون در حال افزایش است. به راستی، عمده دلیل این وضعیت را در کجا میتوان یافت؟ این مقاله ضمن بررسی نظام بینالملل کیفری، درصدد ارائه سازوکارهای کنشی در مواجهه با تروریسم خواهد بود.https://fp.ipisjournals.ir/article_9517_894a200a66c2b57205af564d6883882a.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001The Role and Status of Territory in International Relationsنقش و جایگاه عامل سرزمین در عرصه روابط بینالملل8178469518FAJournal Article20141014فهم قواعد سیاست خارجی و درک معادلات بینالملل در قرن بیست ویکم نیازمند در نظرداشتن تحول مفهوم سرزمین نیز هست. یعنی نه تنها ما در دنیای سنتی گذشته که دولتها به صورت انحصاری بر سرزمین خویش حکمرانی میکردند به سر نمیبریم، بلکه وارد دنیایی شدهایم که از پیچیدگیهای خاصی برخوردار است. در جهان امروز، بسیاری از پدیدهها و فرایندها همانند آلودگی هوا، تروریسم، سازمانهای فراملی و.... مرز نمیشناسند و سخنگفتن از ژئوپلتیک سنتی بیمعناست؛ اما این بدان معنی نیست که ما دیگر شاهد تاثیر سرزمین نخواهیم بود. مسئله سرزمین مسئله تمام بشریت در تمام قرون و در بسیاری از حوزههای مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بوده است. از نگاهی تاریخی بسیاری از حوادث، افسانهها، جنگها و اتفاقات به سرزمین وابسته بوده است. سرزمین همواره منبع آرامش، آسایش، رفاه، پیشرفت و تحول برای ملتها و دولتها بوده و بر ثبات، نظم و امنیت همیشه و در همه جا تأثیر داشته و ازجمله قوانین اصلی جغرافیای سیاسی وروابط و سیاست خارجی کشورها بوده و هست. با این وجود بحث سرزمینزدایی طی چند دهه گذشته مطرح شده که این خود به ایجاد وظیفه جهت بررسی و کنکاش درخصوص آینده این مسئله مهم و تاثیرگذار میانجامد. اگرچه سرزمین مسئلهای پایدار نیست و وضعیت و موقعیت آن جای سئوال دارد ولی ابهامات در این رابطه فراوان است. این مقاله بر آن تأکید دارد که بیان نماید سرزمین در آینده نه تنها بارمفهومی ـ ارزشی خود را از دست نداده بلکه به شیوههای جدید تحت هر نام و عنوانی (قبیلهگرایی نوین، سرزمینسازی و...) بازساخت میشود. مقاله حاضر تأثیرات تعیینکننده عامل سرزمین را مطالعه مینماید.https://fp.ipisjournals.ir/article_9518_18fe8ebf5d52c8992581f439ba783aa3.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001The Process of Turkey-West Integrationروند همگرایی ترکیه و بلوک غرب 8478749519FAJournal Article20141014این مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، به عوامل و فاکتورهای مؤثر در روند همگرایی و مشارکت استراتژیک ترکیه و بلوک غرب میپردازد. آمریکا انتظار دارد که با عملی شدن این مشارکت استراتژیک، قدرت مانور خود را در مناطق پیرامونی ترکیه افزایش دهد. تبدیلشدن پایگاه اینجرلیک به عنوان مهمترین پایگاه نظامی آمریکا در سه منطقه مهم خاورمیانه، قفقاز و بالکان یکی از این اهداف استراتژیک میباشد که در صورت تحقق چنین امری حضور آمریکا در خاورمیانه و مناطق پیرامون ترکیه به شدت تقویت میشود و قدرت مانور کشورهایی مثل ایران، سوریه و روسیه که با آمریکا مشکلاتی دارند کاهش خواهد یافت. اهمیت ترکیه برای اتحادیه اروپا در مقطع کنونی و موانع عضویت ترکیه در این اتحادیه یکی از مباحث این مقاله است.
اتحادیه اروپا به خوبی متوجه است که به دلیل همسایگی با ترکیه نیاز به تنظیم سیاستهای خاص برای تعامل با آن کشور دارد. بنابراین اروپا به ثبات در ترکیه اهمیت بیشتری میدهد زیرا به اعتقاد اروپاییان، بیثباتی و منازعات این کشور میتواند زمینههای گسترش این بیثباتی را به درون اروپا فراهم کند. ضمن آنکه شرایط حاکم بر دولتهای منطقه زمینه ساز رشد فزاینده مهاجرت به اروپا شده و تغییر توازن جمعیتی و فرهنگی را در این اتحادیه باعث میشود. لذا اتحادیه اروپا خود را آماده همکاری دو و یا چندجانبه با ترکیه در منطقه کرده است.
یکی دیگر از مباحث این مقاله موانع پیش روی طرح استراتژیک ترکیه و مجموعه غرب میباشد که عملیشدن این طرح را با چالشهایی مواجه ساخته است. مقاله حاضر ابعاد و چالشهای این همگرایی را بررسی میکند.https://fp.ipisjournals.ir/article_9519_68fc266c3090819707d3c4c6cdcc1ed5.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968024320101001Evolution of the Concept of Deterrence in the Zionist Regime's Security Strategyتحول مفهوم بازدارندگی در چارچوب راهبرد امنیتی رژیم صهیونیستی 8758989520FAJournal Article20141014ساختار سیاسی رژیم صهیونیستی به دلیل ماهیت متفاوت شکلگیری که اساساً مبتنی بر اشغال و تصرف زورمندانه معنا یافته، همواره نگران تهدیداتی بوده که از محیط درونی و پیرامونی، متوجه آن بوده است. از اینرو «امنیت» دغدغه اصلی مقامات رژیم صهیونیستی طی شش دهه گذشته بوده است. آنها برای تضمین امنیت خود، راهبردها و ابزارهای متفاوتی به کار بردهاند. در این میان بازدارندگی به عنوان رکن مهم دکترین استراتژیک رژیم صهیونیستی شناخته میشود که با توسل به آن این رژیم میکوشد به نوعی احساس آرامش و ثبات دست یابد. بازدارندگی به عنوان یک اصل اساسی در دکترین استراتژیک رژیم صهیونیستی، برداری از اهداف را نشانه رفته است که از «تأمین امنیت روزمره» شروع میشود و به «جلوگیری از جنگهای متعارف» از سوی ارتشهای عربی میرسد و سرانجام به «ممانعت از جنگ غیرمتعارف و وادار کردن مسلمانان منطقه به پذیرفتن موجودیت رژیم صهیونیستی» ختم میشود. اما این بازدارندگی صرفاً در جلوگیری از جنگهای متعارف به موفقیتهایی رسیده و در وضعیت جلوگیری از تهدیدات روزمره و نیز ناگزیر ساختن کشورهای منطقه به شناسایی اسرائیل، با وجود برخی دستاوردهای محدود، نتوانسته است دستاوردهای چشمگیری داشته باشد.
در این مقاله سعی بر این خواهد بود که با بهرهگیری از نظریه جنگهای نامتقارن و با تأکید بر جنگ 33 روزه اسرائیل علیه حزبالله به تحول مفهوم بازدارندگی در چارچوب راهبرد امنیت رژیم صهیونیستی پرداخته شود.https://fp.ipisjournals.ir/article_9520_d28a3097fa7cf63ad01c4f328314e2f2.pdf