وزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001Transformation in Balance of Power in the Middle East after the Arab Uprisings تحلیل تغییرات موازنه قوا در خاورمیانه در پی قیامهای مردمی در کشورهای عربی 8458649410FAJournal Article20141011After uprisings in Arab countries, the political role and weight of the States in the Middle East is changing. Recent developments in the Arab countries created new opportunities and chances for transformation of the political and security atmosphere and balance of power in the Middle East. The people uprising has dramatically changed trends, processes and power calculations in the Middle East. Meanwhile, the new atmosphere is quite dynamic and the new balance of power in the region has not fully shaped yet.
The hypothesis of the present article is that the Middle Eastern environment is crisis-torn and influenced by overthrow of dictators in the Arab countries. In such a tense environment, there are two conflicting discourses named as the discourse of power versus the discourse of resistance. It is evident that the second one is going to prevail. In that case the ramification for the balance of power in the region will be decisive and far-reaching.موضوع موازنه قوا در منطقه خاورمیانه از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر امنیت منطقهای و بینالمللی است. پس از تحولات ناشی از قیامهای صورت گرفته در کشورهای عربی، نقش سیاسی کشورها در خاورمیانه با سرعت قابلتوجهی در حال تغییر است. تحولات اخیر در کشورهای عربی، فرصتها و امکانات جدیدی را برای دگرگونی فضای سیاسی و امنیتی و تغییر موازنه قوا در خاورمیانه به وجود آورده است. خیزشهای مردمی موجب دگرگونی اساسی در روندها، فرایندها و معادلات قدرت در خاورمیانه شده است. اما هنوز فضای تحولات سیال بوده و نظام جدید موازنه قوا در خاورمیانه شکل نگرفته است. مفروض مقاله حاضر این است که محیط خاورمیانه بحرانی و تحت تأثیر سرنگونی دیکتاتورها در کشورهای عربی است. در این فضای بحرانی دو قالب گفتمانی در برابر یکدیگر وجود دارند که میتوان آنها را در قالب دو جبهه و دو گفتمان "قدرت" و "مقاومت" ترسیم کرد. حوزه قدرت و هژمون با محوریت آمریکا و حوزه مقاومت و ایستادگی با محوریت جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته است. این دو گفتمان و همچنین نتایج و پیامدهای جنبشهای عربی هستند که معادلات آینده قدرت در خاورمیانه را شکل خواهند داد. این مقاله تغییرات معادلات موازنه قوای منطقهای در خاورمیانه را بررسی میکند. https://fp.ipisjournals.ir/article_9410_210b7ec74fc9cec6fb8388dbbdaf23f7.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001The Impediments of Integration in the Persian Gulf Cooperation Council: A Geopolitical Approach موانع همگرایی در شورای همکاری خلیج فارس از منظر ژئوپلتیک8658829411FAJournal Article20141011Geopolitics is of great importance in integration and divergence of States and regional groupings and organizations. The Persian Gulf Cooperation Council as a regional organization, from the beginning of establishment was not a successful pattern of regional integration regardless of integrative grounds; such as religious believes, cultural similarities, and civilizational dependencies. From a geopolitical approach, the aim of this article is to analyze the obstacles for integration in the Persian Gulf Cooperation Council. These obstacles include border disputes, hydropolitics crises, hegemonic struggles, different levels of development, ideological differences and monetary challenges. امروزه نقش عوامل ژئوپلتیک در همگرایی و واگرایی کشورها و تحلیل گروهبندیها و سازمانهای منطقهای بر کسی پوشیده نیست. از این منظر ژئوپلتیک توانسته است الگوهای جدیدی از رقابت، منازعه، همکاری، واگرایی و همگرایی را در سطوح مختلف ترسیم نماید. شورای همکاری خلیجفارس که یک نمونه از این گروهبندیها میباشد از ابتدای تأسیس در سال 1981 بهرغم وجود بسترهای همگرا مانند علائق دینی و فرهنگی مشترک و وابستگیهای تمدنی نتوانسته است الگوی موفقی از یک سازه منطقهای همسان در ژئوپلتیک ارائه دهد. این مقاله کوشیده است موانع همگرایی در این شورا را مورد کنکاش قرار دهد. برای این منظور پس از ذکر تاریخچهای مختصر از چگونگی شکلگیری این شورا، موانع همگرایی در قالب مباحث ژئوپلتیکی در محورهایی مانند اختلافات مرزی، بحرانهای هیدروپلتیک، منازعات هژمونیک، نامتوازن بودن سطح توسعه، مناقشات ایدئولوژیک و چالش پولی در کشورهای عضو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. https://fp.ipisjournals.ir/article_9411_e3844e186e6eb8736e9f53c0c5889527.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001Nationalism and Change of Global Political Geography: The Process of Nation-State Proliferationملیگرایی و تغییر جغرافیای سیاسی جهان فرایند ایجاد و تکثر نظام دولت ـ ملت در عرصه روابط بینالملل8839129412FAJournal Article20141011There are five thousand ethnic groups in the world while the number of independent recognized States is about two hundred twelve. There are only few countries like Korea, Japan and Island with one ethnicity while other countries are multi-ethnic States, most of them facing domestic and foreign challenges. Globalization, deterritorialization, expansion of knowledge and decline of nation-states has in some cases contributed to revival of ethnic-oriented nationalism which is a matter of surprise in time of unification and integration.
While most of the ethnic societies fault lines are cultural, politicization of ethnicity along with the growth and development of information and communication technologies, de-territorialization and decline of borders resulted in strengthening the trend of diversity in international system and increase in number of States in global political geography.
The present article adopting realism and believing in confrontation of trans-nationalism and nationalism, aims to analyze the trend of emergence and rise of ethnic-oriented tendencies and proliferation of States within the international system.تعداد پنج هزار قوم در جهان وجود دارد؛ در حالی که کشورهای مستقل و شناختهشده این فضا به حدود کمی بیش از 200 میرسد. تنها اندکی از این کشورها همانند کره، ژاپن و ایسلند از یک قوم تشکیل شدهاند و مابقی کشورها چندملیتی هستند که بسیاری از آنها دارای مشکلات مدیریتی داخلی و خارجی میباشند. جهانیشدن، سرزمینزدایی، افزایش آگاهیها، تضعیف دولتـملتها در پارهای از موارد زمینه احیای ملیگرایی را فراهم ساخته که باعث تعجب نظریهپردازان سیاسی بهرغم تبلیغات مربوط به یکی شدن و همانندی مکانها و فضاها گردیده است. گرچه بیشتر اقوام فرهنگی بوده ولی سیاسی شدن اقوام با رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات، سرزمینزدایی و مرززدایی باعث تقویت فرایند تکثر در نظام بینالملل و افزایش شمار کشورهای موجود در عرصه ژئوپلتیک جهانی خواهد شد. جغرافیای سیاسی با ارائۀ بینشی صحیح از پیرامون خود میتواند در این زمینه فهم مناسبی را به وجود آورد. این مقاله با رویکرد واقعگرایی و اعتقاد به تقابل فراملیگرایی و ملیگرایی به تحلیل فرایند زایش و تکثر یا تکثیر کشورها در عرصه نظام بینالملل میپردازد. این ارزیابی وجود دارد که طی سالیان آتی با هموار شدن شرایط توسط جهانیشدن و تضعیف کشورهای چندملیتی بهشمار کشورهای جهان افزوده میشود و جریان تکثیر دولتـملتها ادامه خواهد یافت. به علاوه، دولتمحوری جای خود را به چندمحوری داده و یکی از گزینههای سیاست در دنیای پیش رو ظهور دولتهای جدید با سرزمینهای کوچک استhttps://fp.ipisjournals.ir/article_9412_e62111f5d7b0c67958f9acbdc0288154.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001The Waves of Awakening in the Islamic World امواج بیداری جهان اسلام9139349413FAJournal Article20141011The Islamic awakening is an emerging and developing phenomenon in the Islamic countries with different historical grounds and implications. The aim of this article is to review and analyze four discourses of Islamic awakening with a critical approach to scholars, movements, Islamic schools and history of the Islamic countries. Accordingly, the article focuses on the efforts of the Muslims to tackle despotism, underdevelopment, and dependency within four waves of awakening and the breeding grounds of these waves and its implications. The authors study contemporary muslin awakening in the framework of four waves of reformist constitutionalist, critical, radical and civil.
بیداری اسلامی پدیدهای است که در تاریخ معاصر کشورهای اسلامی به شکلهای گوناگون و در زمینههای تاریخی متفاوت و با نتایج خاص پدیدار شده است. این مقاله با بررسی آرای متفکران، جنبشها و نحلههای اسلامی، چهار گفتمان بیداری جهان اسلام را مورد نقد و بررسی قرار میدهد. پژوهش حاضر تلاش مسلمانان برای غلبه بر استبداد، عقبماندگی، وابستگی و... را در چهار موج بیداری بررسی کرده و علل بهوجود آمدن امواج بیداری و نتایج آنها را مورد واکاوی قرار میدهد. این نوشتار خیزش مسلمانان در تاریخ معاصر خود را در چهار موج اصلاحطلبانه مشروطهخواه، انتقادی، رادیکال و مدنی مورد بررسی و تحلیل قرار میدهد.https://fp.ipisjournals.ir/article_9413_7de6cd35982b5384abd11277d1c25f4f.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001The History of Iran Sanctions: Evolution of Vulnerabilities and Nature of Sanctionsتاریخ تحریم ایران؛ تحول در آسیبپذیریها و ماهیت تحریمها9359609414FAJournal Article20141011To explain the political deficiencies of sanctions against Iran after the victory of the Islamic Revolution, it is always debated that the experience of Iran in addressing the challenge of the sanctions resulted in self-sufficiency and decrease of vulnerabilities against economic restrictions. The new sanctions failed on the same ground.
The present article aims to examine this process. Based on economic statistics, the author emphasizes that Iran’s economic vulnerabilities in three areas of dependency to foreign investment in energy sector, dependency to oil exports and imports of oil products including gasoline not only diminished but it turned to be a point of strength if the current circumstance compared with previous years. It is also explained that the nature of sanctions before and after 2006 are quite different evolving from symbolic sanctions to more punishing and deterrent one. This process for itself is a clear indication that the sanction policy is defective in nature.
در تبیین ناکارآمدی سیاسی تحریمها و ممنوعیتهای تجاری بعد از سال 2006 علیه ایران، غالباً استدلال میشود که سابقه ایران در تحریم و ممنوعیت تجاری بعد از انقلاب اسلامی منجر به کاهش آسیبپذیریهای اقتصاد این کشور در برابر محدودیتهای اقتصادی شده است و به همین علت تحریمها و محدودیتهای تجاری جدید ناکارآمد هستند. در این مقاله صحت این استدلال بررسی میشود. با تکیه بر آمار اقتصادی نشان داده میشود که آسیبپذیریهای اقتصاد ایران در سه حوزه وابستگی به سرمایهگذاری خارجی در بخش انرژی، وابستگی به صادرات نفت و واردات برخی مواد پتروشیمی نه تنها کاهش نیافته بلکه در سالهای اخیر تشدید شدهاند. از طرف دیگر، با مقایسه تحریمها و ممنوعیتهای تجاری قبل و بعد از سال 2006، نتیجه گرفته میشود که محدودیتهای اقتصادی این دو دوره از نظر ماهیتی با هم تفاوت دارند. محدودیتهای اقتصادی قبل از سال 2006 غالباً نمادین بودند و نمیتوانستند محرکی برای کاهش آسیبپذیریهای ایران در برابر تحریمها و ممنوعیتهای تجاری جدید که تنبیهی و بازدارنده هستند، باشند. اما تحریمهای بعد از 2006 اراده ملی در پایهگذاری اقتصاد ملی خودکفا را تقویت نموده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_9414_d6d231705f96d5a35aeb3a76402e49a3.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001Commitments of States toward the International Community as a Whole and its Role in International Responsibility of the State تعهدات در قبال جامعه بینالمللی و جایگاه آن در حقوق مسئولیت بینالمللی دولت9619849415FAJournal Article20141011To reach to a society based on the rule of law and justice, the international community needs regulations that would be applicable to all members of international community, regardless of their bilateral or multilateral obligations and alliances. This applicability requires benign codification of the law of international responsibility. The draft of the United Nations International Law Commission (ILC) on<em> "<em><em>Responsibility of States</em></em> for internationally wrongful acts"</em>, though is not yet an international treaty, is the most comprehensive document that concerns the international responsibility and the commitments of States toward international community as a whole. The present article aims to study the status of obligations toward international community within the framework of international law on responsibility of the State. تردیدی وجود ندارد جامعه بینالمللی در راه رسیدن به قانونمندی و عدالت محتاج قواعدی است که خارج از چارچوب تعهدات دو یا چندجانبه نسبت به تمامی اعضای جامعه بینالمللی قابلیت اجرا و استناد داشته باشد. این قابلیت اجرا مستلزم این است که نسبت به نقض تعهدات این چنینی حقوق مسئولیت بینالمللی لحاظ شود. طرح کمیسیون حقوق بینالملل درخصوص مسئولیت بینالمللی دولتها برای اعمال متخلفانه بینالمللی گرچه هنوز به هیأت یک معاهده بینالمللی در نیامده است، کاملترین سندی است که تاکنون به مسئولیت بینالمللی درخصوص تعهدات در مقابل جامعه بینالمللیـ در کنار مسئولیت بینالمللی نسبت به سایرتعهداتـ پرداخته است. در این نوشتار جایگاه تعهدات در مقابل جامعه بینالمللی در حقوق مسئولیت بینالمللی دولت مورد مطالعه قرار میگیرد.https://fp.ipisjournals.ir/article_9415_d958628e70134d9e1e17499a9d815a71.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001Transatlantic Relations in 21st Century: Integration or Divergence روابط فراآتلانتیکی در قرن 21: همگرایی یا واگرایی98510009416FAJournal Article20141011The new Europe and the United States are both the result of enlightenment era having common civilization and value foundations. The historical-civilizational depth of the transatlantic relations, however, does not mean that both sides have quite similar ontological bases. The political, social and geopolitical developments in recent centuries have had implications on strategic culture in both sides of the Atlantic. The US-Europe relations bear several layers which provide us with a prospect of civilization and value commonalities, the difference in the strategic weight and complexities of bilateral and multilateral connections. The present article analyzing the roots of divergence in two sides of the Atlantic and assessing the historical developments in this strategic part of the world from the Cold War era up to now, aims to draw the prospect of Transatlantic relations in the new century. اروپای جدید و ایالات متحده هر دو زاده عصر روشنگری و دارای مبانی مشترک تمدنی و ارزشی هستند. البته عمق تاریخیـتمدنی روابط فراآتلانتیکی به این معنا نیست که اروپا و آمریکا از جهانبینی کاملاً یکسانی هم برخوردارند. تحولات سیاسی و ژئوپلتیک که در قرون اخیر رخ نموده است، هریک به سهم خود تأثیراتی بر روحیات و نیز "فرهنگ استراتژیک" در دو سوی آتلانتیک نهاده است. روابط آمریکا و اروپا دارای لایههای متعددی است که چشم اندازی از اشتراکات تمدنی و ارزشی، تفاوتهای وزن استراتژیک و پیوندهای دوجانبه و چندجانبه مختلف را پیش روی ما میگذارد. این چشمانداز در کنار عدم نقشآفرینی بهعنوان یک بازیگر استراتژیک و مستقل جهانی باعث شده است تا با جابجایی قدرت در عرصه جهانی و بحرانهای مالی و هویتی فعلی اتحادیه اروپا بیش از پیش نگران سقوط، بیاعتباری و انتقال از مرکز به پیرامون باشد و به همین دلیل تا آیندهای نه چندان نزدیک به مدیریت سیاست و روابط خارجیاش در چارچوب روابط نابرابر فراآتلانتیکی ادامه دهد. در این مقاله با تحلیل ریشههای واگرایی در دو سوی آتلانتیک و بررسی سیر تحولات این منطقه مهم و استراتژیک جهانی از دوران پس از جنگ سرد تا به امروز، به ترسیم چشمانداز روابط فراآتلانتیکی در قرنی که در ابتدای آن به سر میبریم؛ خواهیم پرداخت.https://fp.ipisjournals.ir/article_9416_a6048d1b9c95215f08f9e7fa350e12d5.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001The Status of Separation of Powers within the United Nations System جایگاه تفکیک قوا در ساختار سازمان ملل متحد100110249417FAJournal Article20141011In most of the contemporary political systems, the principle of separation of powers is recognized as an effective way for management of political and social affairs and as a fundamental principle in State constitutions. For explaining the significance of this principle, it is emphasized that the separation of powers is a guarantee for social security and preventing despotism. Regarding the role of this principle in the UN structure, assessing the relation between three pillars of the UN, i.e. the General Assembly, the Security Council and the International Court of Justice, it will be understood that although enforcement of this principle among these three organs can prevent the misuse of power dedicated to these organs, but this was not meant by those who established the UN charter and it is hard to speak about the existence of separation of powers in the UN system.بهطور کلی در بسیاری از نظامهای سیاسی معاصر، اصل تفکیک قوا به عنوان یکی از شیوههای کارآمد برای اداره امور جامعه سیاسی و یکی از اصول بنیادی در قوانین اساسی کشورها پذیرفته شده است و در اهمیت این اصل بیان داشتهاند که تفکیک قوا تضمینی برای امنیت و جلوگیری از استبداد میباشد. درخصوص جایگاه این اصل مهم در ساختار سازمان ملل متحد، با بررسی رابطه هر یک از سه رکن مجمع عمومی، شورای امنیت و دیوان بینالمللی دادگستری به این نتیجه میرسیم که هر چند "تقسیم صلاحیتها" در بین این سه رکن میتواند از سوءاستفاده از قدرت و اختیارات اعطا شده به هر یک از این ارکان جلوگیری نماید، لکن این مهم مورد نظر مؤسسین منشور نبوده است لذا به سختی بتوان صحبت از وجود تفکیک قوا در بین ارکان سازمان ملل نمود.https://fp.ipisjournals.ir/article_9417_0c4cf62204433859b1f8da8f149dd0ca.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001The Contributing Factors in Evolution of Brazil as an Emerging Economic Powerبررسی عوامل تبدیل برزیل به یک قدرت نوظهور اقتصادی102510529418FAJournal Article20141011Economic globalization introduces major opportunities and challenges for States and economic firms. Several countries have benefited from the opportunities provided by globalization, have upgraded their status in global economy and reached to a high level of economic development. The present article aims to make an assessment of the factors which have contributed to emergence of Brazil as a rising economic power, considering export-oriented development in the era of globalization. The author will try to answer the question how Brazil turned into an emerging economic power from an indebted and crisis-torn country? The hypothesis of the article is that with international support, economic planning and adopting an efficient diplomacy, Brazil has become a rising major economy.امروزه جهانی شدن اقتصاد در بردارنده فرصتها و چالشهای عمده برای کشورها و بنگاههای اقتصادی است. در واقع جهانیشدن اقتصاد با توجه به ماهیت غالب آن در روابط بینالملل سرنوشت اقتصادی و سیاسی واحدهای سیاسی را تحت تأثیر قرار داده است. از اینرو بسیاری از کشورها با درک و شناخت دقیق روند جهانیشدن و شناسایی فرصتها و چالشهای آن بهخوبی از شرایط آن در جهت تقویت روند توسعه اقتصادی و ارتقای جایگاه خود در اقتصاد جهانی بهرهبرداری کرده و به توسعه اقتصادی دست یافتند. مقاله پیشرو، بررسی عوامل تبدیل برزیل به یک قدرت نوظهور اقتصادی را با توجه به توسعه بروننگر در عصر جهانی شدن و ظهور کشورهای نوظهور مورد مطالعه قرار میدهد. بهعلاوه، این مقاله با عنایت به موضوع مذکور درصدد پاسخگویی به این پرسش محوری است که: چگونه برزیل در طول بیست سال گذشته توانسته از یک کشور بدهکار و بحرانزده به یک کشور نوظهور و مؤثر در اقتصاد جهانی تبدیل شود؟
همچنین، باتوجه به متغیرهای پژوهش و برای پردازش مطالب مرتبط با سئوال اصلی و با توجه به رویکرد توسعه بروننگر در عصر جهانی شدن و ظهور قدرتهای نوظهور، این گزاره به عنوان فرضیهمحوری، مورد سنجش و آزمون قرار میگیرد که: برزیل در طول دو دهه گذشته با حمایتهای بینالمللی و برنامهریزی اقتصادی و همچنین گام گذاشتن در مسیر دموکراسی، از یک کشور بحرانزده به کشوری مؤثر و نوظهور در اقتصاد جهانی تبدیل شده است.https://fp.ipisjournals.ir/article_9418_4d6da0c32dd563fea116da78ca1ffd39.pdfوزارت امور خارجهفصلنامه سیاست خارجی2382968026420131001The Social, Identity and Structural Challenges in the Middle East: the Case of Iraq چالشهای اجتماعی، هویتی و ساختاری خاورمیانه (مطالعه موردی عراق)105310749419FAJournal Article20141011The Middle East is a complex geographical zone whose developments have always influenced the whole world in the last hundred years. Apart from ideological challenges, the oil and the Arab-Israeli conflict are among the factors in the Middle East influencing global political developments. Today, the current struggle in this region is based on strategic and self-interest considerations. The present article aims to study the challenges and conflicts in the Middle East adopting Iraq as a case study. The role of the Islamic Republic of Iran, the security issues and geopolitical considerations between the regional countries will be under special focus. It will also look at the regional challenges and opportunities which could enhance Iran’s regional footing and international role.خاورمیانه محدوده جغرافیایی پیچیدهای دارد و وقایع آن در صد سال گذشته جهان را متأثر کرده است. هر چند موضوعات مختلفی در حوزههای سرزمینی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خاورمیانه را به سمت منازعات گسترده پیش میبرد، اما امروزه منازعه در مقیاس استراتژیک و مبتنی بر منافع قدرتها در این منطقه جریان دارد. از زمان وقایع یازده سپتامبر، عوامل جدید مانند تروریسم القاعدهای، بحرانهای منطقهای در افغانستان، عراق، سوریه و لبنان، همراه با افزایش نقش شیعیان در ساختار قدرت منطقه و البته ایران هستهای، سیاست و امنیت خاورمیانه را به امنیت بینالمللی پیوند داده و مسائل خاورمیانه را بینالمللی و عمومی کرده است. این پژوهش به تجزیه و تحلیل مناقشات و چالشهای موجود در منطقه خاورمیانه با مطالعه موردی عراق و نقش جمهوری اسلامی ایران پرداخته و به موضوعات امنیتی مرتبط میان کشورهای منطقه میپردازد. همچنین، این که ایران چگونه میتواند با بهرهگیری از فرصتها و مواجهه مدّبرانه با تهدیدها، موقعیت و جایگاه منطقهای و بینالمللی خود را ارتقا بخشد بررسی میگردد.https://fp.ipisjournals.ir/article_9419_e3f3064ac424a80e0abec999e9ac6d17.pdf