وزارت امور خارجه فصلنامه سیاست خارجی 23829680 35 1 2021 05 22 واکاوی عوامل واگرایی و تقابل در روابط ایران و عربستان 83 114 247271 FA جعفر پارسایی دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشکده روابط بین الملل Journal Article 2021 11 10 ایران و عربستان به ­عنوان دو کشور تأثیرگذار منطقه خاورمیانه، در تاریخ تعاملات خود روابط پر فرازونشیبی را در میانه الگوی همزیستی، رقابت و تقابل سپری کرده‌اند. چنانچه قبل از انقلاب اسلامی در راﺳﺘﺎی اﻟﺰاﻣﺎت ﺳﻴﺎﺳﻲ و اﻣﻨﻴﺘﻲ منطقه، ملزم ﺑﻪ ﻫﻤﻜﺎری ﺑﺮای از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﺗﻬﺪﻳﺪات و ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺑﻘﺎی نظام‌های ﺳﻠﻄﻨﺘﻲ ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ، اما وقوع انقلاب و متعاقب آن خروج ایران از ساختار ژئوپلیتیک غرب باعث شد تا روابط آن­ها در حوزه‌های مختلف خلیج­فارس، خاورمیانه، جهان اسلام و عرصه بین‌الملل در تقابل با یکدیگر قرارگرفته و به‌طور چشمگیری در سال­های اخیر و با بروز تحولات 2011 جهان عرب به وخیم‌ترین حالت ممکن از رویارویی منجر شود. از­ این­رو در این پژوهش سعی بر آن است تا با شناسایی دقیق عوامل واگرایی سیاست­<strong><em> </em></strong>خارجی تهران و ریاض، ﺑﻪ درک درستی از ریشه‌ها، ﻋﻮاﻣﻞ شکل‌گیری ﺑﺤﺮان، ﻋﻠﻞ ﺑﺮوز وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻨﻮﻧﻲ و اﺳﺘﻤﺮار ﺑﺤﺮان بین دو کشور به‌ عنوان ﻳﻜﻲ از پیچیده‌ترین بحران‌های منطقه‌ای دست یابیم. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد که تجلی تقابل و واگرایی میان ایران و عربستان همواره متأثر از‌ سه‌ عامل‌ ایدئولوژی، ژئواکونومی و ژئوپلیتیک پیوسته در نوسان بوده و در جریان تحولات بیداری اسلامی و با منطقه‌ای شدن بحران‌های داخلی غرب آسیا، منازعه و واگرایی میان این دو کشور افزایش ‌یافته است. https://fp.ipisjournals.ir/article_247271_6a9a434f1c711791a03757058f7539b2.pdf